Giai đoạn khởi đầu (1939)

Lịch sử của Marvel bắt đầu vào năm 1939 khi nhà xuất bản Martin Goodman thành lập Timely Publications.

Ấn phẩm truyện tranh đầu tiên của công ty mang tên Marvel Comics #1 đã giới thiệu đến độc giả những nhân vật bao gồm:

• Human Torch (phiên bản người máy gốc)
• Namor the Sub-Mariner

Cuốn truyện này đã đạt doanh số bán ra rất ấn tượng, tạo nền móng vững chắc cho vị thế của công ty trong ngành công nghiệp truyện tranh lúc bấy giờ.

Thời kỳ Atlas Comics (thập niên 1950)

Trong thập niên 1950, Timely Publications chuyển mình thành Atlas Comics.

Thay vì chỉ tập trung vào thể loại siêu anh hùng, Atlas Comics đã mở rộng danh mục xuất bản sang nhiều thể loại khác nhau như:

• Kinh dị
• Viễn Tây
• Lãng mạn
• Khoa học viễn tưởng
• Chiến tranh
• Hài hước

Đây cũng là giai đoạn thể loại siêu anh hùng tạm thời suy giảm sức hút sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc.

Sự ra đời của Marvel Comics (1961)

Thương hiệu Marvel theo đúng nghĩa hiện đại chính thức xuất hiện vào năm 1961.

Nhà văn Stan Lee đã hợp tác cùng các họa sĩ:

• Jack Kirby
• Steve Ditko

để kiến tạo nên một thế hệ siêu anh hùng hoàn toàn mới.

Thành công lớn đầu tiên của kỷ nguyên này là ấn phẩm:

Fantastic Four #1 (1961)

Bộ truyện này đã thay đổi hoàn toàn cách kể chuyện về siêu anh hùng bằng việc xây dựng những nhân vật có khiếm khuyết và gần gũi với đời thực, thay vì hình mẫu anh hùng hoàn hảo không tì vết như trước đây.

Trong giai đoạn này, Marvel đã nhanh chóng giới thiệu hàng loạt nhân vật mang tính biểu tượng.

Các anh hùng tiêu biểu

• Spider-Man
• Iron Man
• Hulk
• Thor
• Captain America (tái xuất)
• Doctor Strange
• Daredevil
• Black Panther
• Captain Marvel
• Ant-Man
• Wasp

Các biệt đội

• Avengers
• X-Men
• Fantastic Four
• Guardians of the Galaxy

Phần lớn các nhân vật được tạo ra trong giai đoạn này vẫn nằm trong số những anh hùng hư cấu dễ nhận biết nhất trên toàn cầu ngày nay.

Một trong những thành tựu vĩ đại nhất của Marvel là việc kiến tạo nên một vũ trụ hư cấu chung.

Khác với các bộ truyện tranh thời kỳ trước, các nhân vật của Marvel cùng tồn tại trong một thế giới thống nhất.

Ví dụ điển hình bao gồm:

• Spider-Man có thể gặp gỡ Iron Man.
• Hulk có thể đối đầu với Thor.
• X-Men có thể tương tác với biệt đội Avengers.

Sự liên kết chặt chẽ về mặt cốt truyện này đã trở thành nền tảng của khái niệm Vũ trụ Marvel (Marvel Universe).

Mỗi năm, Marvel phát hành hàng ngàn cuốn truyện tranh thuộc vô số loạt truyện và tuyến cốt truyện khác nhau.

Các danh mục truyện tranh chính bao gồm:

• Loạt truyện dài kỳ
• Loạt truyện ngắn hạn
• Tiểu thuyết đồ họa
• Ấn phẩm đơn lẻ
• Truyện tranh kỹ thuật số

Mảng xuất bản truyện tranh vẫn luôn là trụ cột cốt lõi trong bản sắc và hoạt động kinh doanh của thương hiệu Marvel.1

Bước sang thập niên 2000, Marvel đẩy mạnh quá trình mở rộng sang lĩnh vực sản xuất phim điện ảnh.

Marvel Studios được giao trọng trách sản xuất các bộ phim siêu anh hùng dựa trên hệ thống nhân vật bản quyền của Marvel.

Xưởng phim này đã chính thức khai sinh:

Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU)

Khởi đầu bằng tác phẩm:

Iron Man (2008)

do Robert Downey Jr. thủ vai chính.

Bộ phim đã gặt hái thành công vang dội trên phạm vi toàn cầu, mở đường cho sự thống trị của MCU sau này.

MCU hiện là một trong những loạt phim điện ảnh có doanh thu cao nhất mọi thời đại.

Hệ sinh thái này bao gồm các bộ phim điện ảnh và loạt phim truyền hình trên nền tảng Disney+ có sự liên kết chặt chẽ về mặt nội dung.

Các giai đoạn phát triển chính của MCU bao gồm:

• Phase One
• Phase Two
• Phase Three
• Phase Four
• Phase Five
• Phase Six (đang diễn ra)

Những bộ phim nổi bật nhất trong vũ trụ này có thể kể đến:

• Iron Man
• The Avengers
• Captain America: The Winter Soldier
• Black Panther
• Avengers: Infinity War
• Avengers: Endgame
• Spider-Man: No Way Home

Marvel đã sản xuất rất nhiều chương trình truyền hình qua các thời kỳ, bao gồm:

Tác phẩm cổ điển

• Spider-Man (1967)
• X-Men: The Animated Series
• Spider-Man (1994)

Tác phẩm hiện đại

• WandaVision
• Loki
• Moon Knight
• Daredevil
• Hawkeye
• Ms. Marvel
• Secret Invasion

Trong nhiều thập kỷ qua, Marvel cũng liên tục cho ra mắt các loạt phim hoạt hình chất lượng.

Một số tác phẩm tiêu biểu bao gồm:

• Spider-Man and His Amazing Friends
• X-Men ’97
• What If…?
• Avengers Assemble

Các nhân vật của Marvel xuất hiện trong vô số tựa game thuộc nhiều thể loại khác nhau, điển hình như:

• Marvel’s Spider-Man
• Marvel’s Spider-Man 2
• Marvel Rivals
• Marvel Ultimate Alliance
• Marvel vs. Capcom
• LEGO Marvel Super Heroes

Marvel sở hữu kho tàng nhân vật lên tới con số hơn 8.000, biến nơi đây thành một trong những bộ sưu tập nhân vật hư cấu lớn nhất trong ngành công nghiệp giải trí.1

Dưới đây là một số gương mặt nổi tiếng nhất:

Phe anh hùng

• Spider-Man
• Iron Man
• Captain America
• Thor
• Hulk
• Black Widow
• Wolverine
• Doctor Strange
• Black Panther
• Scarlet Witch
• Deadpool
• Captain Marvel

Phe phản diện

• Thanos
• Loki
• Green Goblin
• Doctor Doom
• Magneto
• Ultron
• Venom
• Red Skull
• Kang the Conqueror
• Kingpin

Marvel tiến hành cấp phép sử dụng hình ảnh nhân vật cho một dải sản phẩm vô cùng đa dạng:

• Đồ chơi
• Trang phục
• Trò chơi điện tử
• Điểm tham quan tại công viên chủ đề
• Văn phòng phẩm
• Vật dụng trang trí nội thất
• Sách báo
• Vật phẩm sưu tầm
• Bộ lắp ráp LEGO
• Tượng mô hình

Hoạt động cấp phép bản quyền đóng vai trò then chốt trong mô hình kinh doanh và nguồn doanh thu tổng thể của Marvel.1

Vào năm 2009, The Walt Disney Company đã chính thức mua lại Marvel Entertainment với mức giá xấp xỉ 4 tỷ USD.

Thương vụ thâu tóm này đã giúp Marvel mở rộng đáng kể tầm ảnh hưởng trên các phương diện:

• Điện ảnh
• Truyền hình
• Dịch vụ phát trực tuyến
• Sản phẩm tiêu dùng
• Công viên chủ đề
• Tiếp thị toàn cầu2

Marvel được công chúng và giới chuyên môn ghi nhận nhờ các yếu tố:

• Nghệ thuật kể chuyện siêu anh hùng
• Vũ trụ hư cấu có tính liên kết cao
• Cốt truyện lấy nhân vật làm trung tâm
• Yếu tố hành động và phiêu lưu
• Khoa học viễn tưởng
• Kỳ ảo
• Sự hài hước
• Những tình huống đạo đức nan giải
• Tinh thần anh hùng và sự hy sinh

Về mặt nhận diện thị giác, thương hiệu gắn liền với logo “MARVEL” màu đỏ trắng mang tính biểu tượng, xuất hiện xuyên suốt từ bìa truyện tranh, phim ảnh, trò chơi điện tử cho đến các mặt hàng lưu niệm.

Marvel đã tạo ra sức ảnh hưởng sâu rộng đối với:

• Ngành xuất bản truyện tranh
• Nền công nghiệp điện ảnh Hollywood
• Lĩnh vực giải trí trực tuyến
• Văn hóa đại chúng
• Ngành thời trang
• Công nghiệp trò chơi điện tử
• Các lễ hội dành cho người hâm mộ
• Thị trường hàng hóa và vật phẩm sưu tầm

Thương hiệu Marvel đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ độc giả và khán giả trên khắp thế giới, đồng thời đưa các nhân vật của mình trở thành những biểu tượng văn hóa bền vững theo thời gian.

• Gốc rễ lịch sử của Marvel bắt nguồn từ năm 1939 dưới cái tên Timely Publications.
• Kỷ nguyên Marvel hiện đại được đánh dấu bằng sự ra đời của Fantastic Four #1 vào năm 1961.
• Stan Lee, Jack Kirby và Steve Ditko là ba nhân vật có công lao to lớn trong việc kiến tạo nên phần lớn những anh hùng lừng danh nhất của Marvel.
• Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU) là mô hình tiên phong cho thể loại nhượng quyền phim điện ảnh quy mô lớn có tính liên kết chặt chẽ.
• Kho tàng nhân vật bản quyền của Marvel hiện bao gồm hơn 8.000 cá thể riêng biệt.1

1. Marvel Corporate Information – About | Marvel
2. Marvel Entertainment – D23