Pentax là một thương hiệu nhiếp ảnh và quang học của Nhật Bản, được biết đến nhiều nhất qua các dòng máy ảnh phản xạ ống kính đơn (SLR), ống kính thay đổi được, kính viễn vọng hai mắt và các công nghệ nhiếp ảnh. Hiện nay, mảng kinh doanh máy ảnh và kính viễn vọng Pentax do Công ty TNHH Ricoh Imaging vận hành, thuộc Tập đoàn Ricoh.

Thương hiệu này mang ý nghĩa lịch sử quan trọng khi là một trong những nhà tiên phong lớn của ngành công nghiệp máy ảnh SLR tại Nhật Bản. Danh tiếng của Pentax từ lâu đã gắn liền với chất lượng quang học, thân máy nhỏ gọn và bền bỉ, thiết kế cơ khí chính xác, khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt và trải nghiệm chụp ảnh truyền thống qua ống ngắm ngang tầm mắt. Trong kỷ nguyên hiện đại, Pentax trở nên đặc biệt khác biệt khi vẫn tiếp tục phát triển máy ảnh DSLR và nhiếp ảnh qua ống ngắm quang học vào thời điểm mà phần lớn ngành công nghiệp đã chuyển sang máy ảnh không gương lật (mirrorless).

Gốc rễ của công ty bắt nguồn từ ngày 27 tháng 11 năm 1919, khi Kumao Kajiwara thành lập Asahi Optical Joint Stock Co. tại Tokyo. Công ty khởi đầu bằng việc sản xuất ống kính cho kính mắt và kính viễn vọng trước khi mở rộng sang lĩnh vực quang học chiếu phim và nhiếp ảnh.

Câu chuyện của Pentax bắt đầu trước khi cái tên thương hiệu này tồn tại. Năm 1919, Kumao Kajiwara thành lập Asahi Optical Joint Stock Co. tại Otsuka, Tokyo. Ban đầu, công ty tập trung vào sản xuất quang học, đặc biệt là ống kính cho kính mắt và kính viễn vọng.1

Nền tảng về quang học này sau đó trở nên cực kỳ quan trọng đối với mảng kinh doanh máy ảnh của công ty. Asahi Optical đã tích lũy được chuyên môn sâu trong các lĩnh vực:

• Đánh bóng ống kính
• Thiết kế quang học
• Lớp phủ ống kính
• Quang học kính viễn vọng
• Ống kính chiếu phim
• Ống kính nhiếp ảnh

Năm 1923, công ty sản xuất AOCO, được Ricoh Imaging mô tả là ống kính chiếu phim do nội địa hóa đầu tiên tại Nhật Bản. Đến đầu những năm 1930, họ tiến xa hơn vào lĩnh vực quang học máy ảnh, bao gồm thiết kế ống kính máy ảnh Nhật Bản và cung cấp ống kính cho các máy ảnh do các nhà sản xuất khác chế tạo.

Năm 1938, công ty đổi tên thành Asahi Optical Co., Ltd.2 Về mặt kỹ thuật, Pentax khởi đầu như một nhà sản xuất quang học chứ không phải là một công ty máy ảnh ngay từ đầu.

Khoảnh khắc định hình thương hiệu diễn ra vào năm 1952. Asahi Optical giới thiệu mẫu Asahiflex I, được Ricoh mô tả là máy ảnh phản xạ ống kính đơn (SLR) đầu tiên được sản xuất tại Nhật Bản.3

Vào thời điểm đó, máy ảnh rangefinder (máy đo khoảng cách) đang chiếm ưu thế. Ngược lại, máy ảnh SLR sử dụng hệ thống gương và ống ngắm cho phép người chụp nhìn xuyên qua ống kính chụp thực tế theo đường dẫn: Ống kính → Gương → Ống ngắm. Khi màn trập được kích hoạt, tấm gương sẽ lật lên để ánh sáng đi tới phim. Điều này cung cấp cho các nhiếp ảnh gia một phương pháp trực tiếp để bố cục khung hình thông qua chính ống kính chụp, và cuối cùng trở thành một trong những thiết kế máy ảnh thống trị nửa sau thế kỷ 20.

Sau đó, Pentax đã phát triển nhiều cải tiến trong lĩnh vực máy ảnh SLR, góp phần đưa Asahi Optical trở thành một trong những nhà sản xuất máy ảnh quan trọng của Nhật Bản.4

Cái tên Pentax có liên hệ chặt chẽ với thiết kế quang học của máy ảnh SLR. Chiếc máy ảnh đầu tiên thực sự mang tên này là Asahi Pentax, ra mắt vào tháng 5 năm 1957. Tên gọi này ám chỉ việc sử dụng lăng kính ngũ giác (pentaprism) trong ống ngắm của máy ảnh.5

Lăng kính ngũ giác là lăng kính quang học có năm cạnh, cho phép người dùng máy ảnh SLR nhìn qua ống ngắm và thấy hình ảnh đứng, đúng hướng. Cái tên bắt nguồn từ sự kết hợp giữa “PENTAprism” và hậu tố lịch sử “-tax” (từ CONTAX), dần trở nên gắn liền mạnh mẽ với trải nghiệm ngắm SLR cổ điển.6

Trong suốt thập niên 1960 đến 1980, Pentax trở thành một trong những tên tuổi lớn trong làng nhiếp ảnh Nhật Bản. Các máy ảnh của hãng nổi tiếng nhờ sự kết hợp giữa thân máy tương đối nhỏ gọn, kỹ thuật cơ khí tinh vi, ống kính chất lượng cao, điều khiển đơn giản, hệ thống đo sáng đổi mới, khả năng đo sáng ngày càng phức tạp và độ bền vượt trội.

Các mẫu máy ảnh có tầm quan trọng lịch sử bao gồm:

Asahi Pentax

Chiếc máy ảnh đã khẳng định tên tuổi Pentax trên thị trường.

Pentax Spotmatic

Một trong những dòng máy ảnh SLR phim nổi tiếng nhất của công ty. Dòng Spotmatic trở nên đặc biệt có ảnh hưởng nhờ tính năng đo sáng xuyên qua ống kính (TTL) và thao tác sử dụng khá dễ tiếp cận.

Pentax 6×7

Một hệ thống máy ảnh SLR khổ lớn dành cho chuyên nghiệp, được thiết kế xoay quanh định dạng phim 6×7 cm. Nó trở nên nổi tiếng trong giới nhiếp ảnh gia muốn có chất lượng hình ảnh medium format nhưng vẫn giữ được trải nghiệm chụp kiểu SLR.

Pentax MX

Một chiếc máy ảnh SLR cơ khí 35mm cực kỳ nhỏ gọn, ra mắt năm 1976.

Pentax ME

Một mẫu khác cũng ra mắt năm 1976, nhấn mạnh vào khả năng tự động phơi sáng và tính nhỏ gọn.

Pentax LX

Ra mắt năm 1980 như một máy ảnh SLR cấp chuyên nghiệp, LX được thiết kế với sự chú trọng vào độ bền và khả năng chống chịu môi trường, trở thành một trong những máy ảnh chuyên nghiệp có vòng đời dài nhất của Pentax.

Một trong những đóng góp quan trọng nhất của Pentax cho lịch sử máy ảnh là ngàm K-mount. Được giới thiệu vào năm 1975, K-mount là ngàm lắp ống kính dạng chốt (bayonet) được sử dụng bởi các máy ảnh dòng Pentax K-series mới, bao gồm ban đầu là các mẫu K2, KX và KM. Pentax cũng đồng thời giới thiệu loạt ống kính SMC Pentax cùng với hệ thống này.

Ngàm K-mount trở nên vô cùng quan trọng nhờ tuổi thọ kéo dài. Khác với nhiều hệ thống máy ảnh hoàn toàn từ bỏ ngàm ống kính cũ khi công nghệ thay đổi, Pentax duy trì khả năng tương thích đáng kể giữa các thế hệ. Điều này tạo ra một hệ sinh thái lịch sử khổng lồ kết nối các thân máy Pentax với ống kính K-mount qua nhiều thập kỷ phát triển quang học, và đây vẫn là một trong những sức hút chính của hệ thống này ngày nay.

Một phần quan trọng khác trong bản sắc của Pentax là công nghệ SMC (Super-Multi-Coating). Lớp phủ ống kính giúp giảm bớt các phản xạ không mong muốn bên trong các thành phần quang học, cải thiện độ tương phản, khả năng chống lóa, truyền màu sắc và hiệu suất quang học tổng thể.

Pentax đặc biệt nổi tiếng với các ống kính đa lớp phủ. Công ty cũng phát triển các công nghệ phủ lớp sau này, bao gồm HD Coating, đồng thời duy trì danh mục ống kính phong phú. Đối với nhiều nhiếp ảnh gia, các ống kính Pentax cổ điển vẫn là một phần quan trọng tạo nên sức hấp dẫn của thương hiệu.

Pentax đã tham gia vào quá trình chuyển đổi từ máy ảnh lấy nét thủ công sang lấy nét tự động. Năm 1981, hãng giới thiệu Pentax ME-F, được Ricoh xác nhận là máy ảnh SLR đầu tiên trên thế giới có khả năng lấy nét tự động TTL.

Mặc dù công nghệ lấy nét tự động cuối cùng đã trở thành tiêu chuẩn trong toàn bộ ngành công nghiệp, bước phát triển này chứng minh sẵn sàng thử nghiệm các công nghệ máy ảnh mới của Pentax. Sau đó, công ty tiếp tục phát triển các máy ảnh SLR lấy nét tự động và máy ảnh SLR kỹ thuật số, trong khi vẫn duy trì dòng dõi ngàm K-mount.

Giống như hầu hết các nhà sản xuất máy ảnh lớn khác, Pentax cuối cùng cũng chuyển sang nhiếp ảnh kỹ thuật số. Công ty tham gia vào lĩnh vực hình ảnh điện tử từ đầu những năm 1980 và sau đó trở thành nhà sản xuất quan trọng các máy ảnh compact kỹ thuật số và DSLR.

Dòng máy ảnh SLR kỹ thuật số của hãng bao gồm các mẫu như *ist D, K10D, K20D, K-7, K-5, K-3, K-1, K-70 và KP. Dòng K-series đã trở thành cốt lõi của các máy ảnh ống kính rời Pentax hiện đại.

Kỷ nguyên Pentax–HOYA

Năm 2008, Asahi Optical/Pentax sáp nhập với Tập đoàn HOYA. Mảng kinh doanh nhiếp ảnh tiếp tục hoạt động dưới quyền HOYA với tên gọi Bộ phận Hệ thống Hình ảnh Pentax. Tuy nhiên, các ưu tiên chiến lược của HOYA ngày càng tập trung vào các mảng kinh doanh quang học và chăm sóc sức khỏe, dẫn đến việc bán lại các bộ phận máy ảnh và kính viễn vọng.

Mua lại bởi Ricoh

Năm 2011, Ricoh mua lại các mảng kinh doanh hệ thống hình ảnh từ HOYA, bao gồm máy ảnh và kính viễn vọng. Một công ty mới có tên PENTAX RICOH IMAGING COMPANY, LTD. được thành lập như một công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của Ricoh vào ngày 1 tháng 10 năm 2011.

Tháng 8 năm 2013, công ty đổi tên thành Ricoh Imaging Company, Ltd., đơn vị đang vận hành mảng kinh doanh hình ảnh Pentax ngày nay. Do đó, Pentax hiện là một thương hiệu nằm trong Ricoh Imaging chứ không còn là một tập đoàn máy ảnh độc lập.

Việc Ricoh mua lại cho phép bản sắc nhiếp ảnh của Pentax tiếp tục tồn tại song song với các sản phẩm hình ảnh riêng của Ricoh. Hai thương hiệu này có cá tính rõ rệt:

Pentax

Truyền thống gắn liền với máy ảnh SLR, DSLR, ống kính thay đổi được, ống ngắm quang học, ngàm K-mount, máy ảnh chống chịu thời tiết và các điều khiển nhiếp ảnh truyền thống.

Ricoh

Đặc biệt gắn liền với máy ảnh compact, dòng GR, công nghệ hình ảnh 360°, hình ảnh công nghiệp và các công nghệ hình ảnh khác.

Mặc dù dòng GR là một sản phẩm nổi tiếng của Ricoh, nó tách biệt hoàn toàn với thương hiệu Pentax.

Trong thập niên 2010 và 2020, thị trường máy ảnh ống kính rời chủ đạo đã chuyển dịch mạnh mẽ sang máy ảnh không gương lật, với các công ty như Sony, Canon, Nikon, Fujifilm và Panasonic tập trung vào các hệ thống mirrorless. Pentax đã chọn một hướng triết lý khác biệt.

Hãng lập luận rõ ràng về giá trị tiếp tục của trải nghiệm SLR: nhìn qua ống ngắm quang học, bố cục bằng mắt thường và trải nghiệm quy trình cơ học khi chụp một bức ảnh. Triết lý Pentax hiện tại của Ricoh Imaging mô tả rõ ràng rằng công ty cam kết với tương lai của nhiếp ảnh SLR.

Thay vì coi DSLR là công nghệ lỗi thời, Pentax định vị chính trải nghiệm SLR quang học như một phần không thể tách rời của sản phẩm.

Dòng sản phẩm Pentax hiện đại bao gồm một số gia đình quan trọng:

Pentax K-1

K-1 đưa Pentax vào thị trường DSLR full-frame. Nó cung cấp cảm biến 35mm/full-frame, ống ngắm lăng kính ngũ giác quang học, khả năng tương thích ngàm K-mount, khả năng chống chịu thời tiết, ổn định hình ảnh tích hợp và các điều khiển phức tạp hướng tới ngoài trời. K-1 đại diện cho quyết tâm của Pentax duy trì cam kết với định dạng DSLR ngay cả khi các đối thủ cạnh tranh chuyển sang mirrorless.

Dòng Pentax K-3

Dòng K-3 đại diện cho phân khúc DSLR APS-C cao cấp của công ty. Nó đặc biệt phổ biến trong giới nhiếp ảnh gia phong cảnh, động vật hoang dã và ngoài trời, cũng như những người đam mê đánh giá cao thiết bị bền bỉ.

Pentax K-70

Một chiếc DSLR APS-C dễ tiếp cận hơn, nhắm đến đối tượng người dùng đam mê và người mới nâng cao.

Pentax KP

Một chiếc DSLR APS-C nhỏ gọn, nhấn mạnh vào khả năng tùy biến và tính di động.

Ống ngắm quang học

Pentax nhấn mạnh mạnh mẽ vào ống ngắm quang học truyền thống. Thay vì nhìn vào một màn hình điện tử được tạo ra bởi cảm biến, nhiếp ảnh gia SLR nhìn thấy cảnh vật một cách quang học qua ống kính, cung cấp mối quan hệ trực tiếp với chủ thể.

Khả năng chống chịu thời tiết

Khả năng bịt kín thời tiết là một đặc điểm lớn của Pentax. Nhiều máy ảnh trong lịch sử đã nhấn mạnh khả năng chống mưa, bụi, lạnh và môi trường ngoài trời khắc nghiệt, khiến thương hiệu này hấp dẫn đối với các nhiếp ảnh gia phong cảnh và ngoài trời.

Ổn định hình ảnh trong thân máy

Pentax sử dụng rộng rãi công nghệ ổn định dịch chuyển cảm biến/trong thân máy. Thay vì đặt hệ thống ổn định độc quyền vào từng ống kính riêng lẻ, máy ảnh vật lý di chuyển cảm biến hình ảnh để bù trừ cho rung lắc. Điều này có lợi cho hệ sinh thái ống kính di sản của Pentax, vì khả năng ổn định hoạt động tốt với các ống kính được thiết kế từ nhiều thập kỷ trước.

Tính liên tục của ngàm K-mount

Ngàm K-mount là một trong những tài sản lịch sử lớn nhất của Pentax. Nhiếp ảnh gia có thể tìm thấy các ống kính trải dài qua nhiều thế hệ, từ quang học lấy nét thủ công cổ điển đến các ống kính lấy nét tự động hiện đại, mang lại cho hệ thống chiều sâu lịch sử bất thường.

Một trong những phần đặc biệt nhất của hệ thống Pentax hiện tại là gia đình ống kính Limited. Những ống kính này thường được thiết kế xoay quanh sự kết hợp giữa kích thước nhỏ gọn, chất lượng quang học cao, kết cấu hình ảnh (rendering) đặc trưng, xây dựng cao cấp và cảm giác cầm nắm xúc giác.

Pentax mô tả các ống kính Limited của mình là nhấn mạnh vào biểu đạt thị giác đặc trưng và cấu trúc nhôm gia công. Điều này phản ánh triết lý rằng ống kính không chỉ là một thành phần kỹ thuật mà còn là một phần của trải nghiệm nhiếp ảnh gia.

Pentax đã phát triển các công nghệ chuyên biệt cho nhiếp ảnh thiên văn, đáng chú ý là ASTROTRACER. Tính năng này sử dụng cơ chế ổn định của máy ảnh để di chuyển cảm biến tương ứng với sự quay của Trái Đất, cho phép nhiếp ảnh gia thực hiện các lần phơi sáng dài hơn bầu trời đêm trong khi giảm thiểu chuyển động biểu kiến của các ngôi sao. Đây là cách tái sử dụng công nghệ ổn định hình ảnh cho các ứng dụng nhiếp ảnh chuyên biệt.

Bản sắc lịch sử của Pentax gắn bó sâu sắc với nhiếp ảnh phim. Các máy ảnh của hãng đã giúp định nghĩa kỷ nguyên SLR 35mm, và thương hiệu vẫn duy trì một cộng đồng nhiếp ảnh gia đáng kể sử dụng các máy ảnh và ống kính phim cổ điển.

Máy ảnh Pentax chạy phim thường được đánh giá cao nhờ các điều khiển cơ học, thân máy tương đối nhỏ, ống ngắm lớn, ống kính thay đổi được, thao tác đơn giản và sự sẵn có của ống kính cũ trên thị trường thứ cấp. Các mẫu như K1000, MX, ME, LX và nhiều phiên bản Spotmatic vẫn rất dễ nhận biết trong thế giới máy ảnh phim.

Một bước phát triển đáng kể gần đây là sự trở lại của Pentax trong việc sản xuất máy ảnh phim mới. Pentax 17 được giới thiệu vào năm 2024, đại diện cho một tuyên bố triết lý từ Ricoh Imaging rằng nhu cầu về một máy ảnh phim mới, được thiết kế chuyên dụng vẫn còn tồn tại.

Máy ảnh này sử dụng phim 35mm nửa khung hình (half-frame), cho phép chụp hai bức ảnh trong không gian thường dành cho một khung hình 35mm tiêu chuẩn, về cơ bản nhân đôi số lần phơi sáng mỗi cuộn phim. Pentax 17 không phải là bản tái sản xuất của một máy ảnh cũ mà là nỗ lực thiết kế một máy ảnh phim đương đại xoay quanh các thói quen chụp ảnh hiện đại.

Pentax không chỉ đơn thuần là một thương hiệu máy ảnh. Công ty có lịch sử lâu dài trong việc sản xuất kính viễn vọng hai mắt, bắt nguồn từ thời kỳ sản xuất quang học ban đầu. Ricoh Imaging cho biết kính viễn vọng Pentax đã được sản xuất từ năm 1938.

Các sản phẩm quang học của hãng bao gồm kính viễn vọng được thiết kế cho việc quan sát động vật hoang dã, xem chim, du lịch, hoạt động ngoài trời và thiên văn học. Đây là sự mở rộng tự nhiên của bản sắc gốc của Pentax với tư cách là một nhà sản xuất quang học.

Triết lý của Pentax có thể được tóm tắt qua một số khái niệm cốt lõi:

• Quang học: Công ty bắt đầu như một nhà sản xuất quang học, và công nghệ ống kính vẫn là trung tâm của bản sắc.
• Độ bền: Pentax từ xưa đã nhấn mạnh vào các máy ảnh có thể chịu đựng được việc sử dụng ngoài trời đòi hỏi khắt khe.
• Nhỏ gọn: Đặc biệt so với một số đối thủ chuyên nghiệp, Pentax thường theo đuổi thân máy và ống kính nhỏ gọn.
• Tương tác cơ học: Nút bấm, bánh xe, ống ngắm, vòng lấy nét và các điều khiển vật lý là những phần quan trọng của trải nghiệm.
• Nhiếp ảnh như một trải nghiệm: Pentax nhấn mạnh rõ ràng vào quá trình chụp ảnh hơn là chỉ tối đa hóa các thông số kỹ thuật.
• Tính liên tục: Ngàm K-mount và hàng thập kỷ ống kính mang lại cho thương hiệu một di sản công nghệ dài bất thường.

Sự khác biệt chính yếu là Pentax đã cố ý giữ lại khái niệm DSLR/ống ngắm quang học như một phần trung tâm của bản sắc thương hiệu.

Pentax không nhất thiết là lựa chọn hiển nhiên cho những ai tìm kiếm công nghệ lấy nét tự động hoặc video mới nhất. Sức hấp dẫn của nó nằm ở nơi khác. Một nhiếp ảnh gia Pentax có thể đánh giá cao việc nhìn qua một ống ngắm quang học thực sự, sử dụng các điều khiển vật lý, sở hữu một máy ảnh chống chịu thời tiết, tận dụng các ống kính K-mount hoặc cổ điển hiện có, ưa thích các đặc điểm kết cấu hình ảnh cụ thể, tránh thiết kế tập trung vào video, hoặc tận hưởng quy trình vật lý của việc chụp ảnh. Những yếu tố này đã nuôi dưỡng một cộng đồng người đam mê đặc biệt trung thành.

Từ góc độ lịch sử, Pentax có ý nghĩa vượt ra ngoài thị phần hiện tại nhờ một số cột mốc quan trọng:

1. 1919: Asahi Optical được thành lập như một nhà sản xuất quang học.
2. 1952: Asahiflex I trở thành máy ảnh SLR đầu tiên do Nhật Bản sản xuất.
3. 1957: Asahi Pentax thiết lập tên tuổi Pentax.
4. 1975: Hệ thống ngàm K-mount được giới thiệu.
5. 1980: Ra mắt máy ảnh chuyên nghiệp Pentax LX.
6. 1981: Pentax ME-F giới thiệu công nghệ SLR lấy nét tự động TTL.
7. Những năm 1980–1990: Pentax trở thành nhà sản xuất SLR lớn toàn cầu.
8. Những năm 2000: Công ty chuyển đổi mạnh mẽ sang nhiếp ảnh kỹ thuật số.
9. 2008: Pentax trở thành một phần của HOYA.
10. 2011: Ricoh mua lại các mảng kinh doanh hình ảnh của Pentax.
11. 2013: Ricoh Imaging trở thành công ty vận hành.
12. 2019: Nguồn gốc của Pentax đạt kỷ niệm 100 năm.
13. 2024: Pentax quay trở lại sản xuất máy ảnh phim mới với Pentax 17.

Lịch sử chính thức của công ty mô tả triết lý cơ bản của họ là khao khát làm những điều mà người khác chưa từng làm, một nguyên tắc mà họ nói rằng đã tiếp tục qua các thế hệ nhà phát triển Pentax liên tiếp.

Ngày nay, Pentax nên được hiểu không chỉ đơn thuần là một thương hiệu máy ảnh cũ, mà là một thương hiệu nhiếp ảnh được phân biệt một cách có chủ đích. Trong khi các đối thủ cạnh tranh lịch sử phần lớn đã chuyển sang công nghệ mirrorless, Pentax lập luận rằng SLR truyền thống vẫn có giá trị vì nhiếp ảnh là về trải nghiệm vật lý và thị giác khi tạo ra một hình ảnh, không chỉ là kết quả cuối cùng.

Điều này mang lại cho Pentax một vị trí độc đáo trong ngành công nghiệp hiện đại với tư cách là một trong số ít các thương hiệu máy ảnh lớn có bản sắc được xây dựng xung quanh việc giữ cho trải nghiệm SLR sống mãi. Di sản của nó trải dài từ sản xuất quang học năm 1919, qua đổi mới SLR Nhật Bản thập niên 1950, kỷ nguyên K-mount, máy ảnh SLR phim và kỹ thuật số, quyền sở hữu của Ricoh, và sự hồi sinh của DSLR và máy ảnh phim hiện đại.

Nếu Leica đại diện cho truyền thống rangefinder vĩ đại, Nikon và Canon đại diện cho truyền thống máy ảnh chuyên nghiệp chủ đạo, và Fujifilm đại diện cho truyền thống thẩm mỹ mirrorless/phim hiện đại, thì Pentax chiếm một chỗ đứng riêng biệt: bảo tồn và phát triển chính truyền thống SLR.7

1. PENTAX | Brand
2. PENTAX 100YEARS OF HISTORYのお知らせ｜RICOH IMAGING
3. About us
4. リコーイメージングストア｜ RICOH GR ・ PENTAXブランド／カメラ・レンズ・双眼鏡 公式通販
5. Pentax 100 Years of History – Pentax Announcements | PentaxForums.com
6. Pentax 100 years of history campaign – Pentax & Ricoh Rumors
7. PENTAX カメラ 公式通販