Thông tin về năm thành lập 1947 và nguồn gốc Singapore đã được ghi nhận qua các báo cáo đương thời và tài liệu của Superbrands.

Khởi nguồn tại Singapore

Lịch sử của CARTELO bắt đầu từ năm 1947 tại Singapore. Thương hiệu này phát triển từ doanh nghiệp kinh doanh quần áo Crocodile có trụ sở tại Singapore, gắn liền với tên tuổi của Tiến sĩ Hian-Tsin Tan. Tổ chức Superbrands đã xác nhận ông là người sáng lập nên CARTELO Crocodile. Các bản tin đương thời trên tờ China Daily cũng khẳng định Tan Hian Tsin là một trong những người sáng lập ra dòng sản phẩm Crocodile tại Singapore.1

Doanh nghiệp này trở nên nổi bật nhờ việc sử dụng hình ảnh cá sấu làm yếu tố nhận diện thị giác chủ đạo. Điều này đặt CARTELO vào nhóm các thương hiệu may mặc quốc tế và châu Á đặc thù sử dụng biểu tượng cá sấu trong suốt thế kỷ 20.

Một điểm quan trọng trong lịch sử thương hiệu là CARTELO và Lacoste đã phát triển hoàn toàn độc lập. Theo ghi nhận của Superbrands, cả Crocodile tại Singapore, Lacoste tại Pháp và Izod tại Hoa Kỳ đều xuất hiện độc lập trong thập niên 1940 với các chiến lược xây dựng thương hiệu liên quan đến hình tượng cá sấu.

Mở rộng khắp châu Á

Trong những thập kỷ tiếp theo, doanh nghiệp có trụ sở tại Singapore đã vươn ra khỏi thị trường nội địa. Các báo cáo đương thời mô tả Crocodile International sở hữu mạng lưới phân phối quốc tế quy mô lớn, với hoạt động kinh doanh trải rộng trên nhiều quốc gia châu Á. Đến đầu những năm 2000, công ty được ghi nhận có hàng trăm cửa hàng và phòng trưng bày trên phạm vi quốc tế.

Tại một số thị trường, định vị của CARTELO có sự khác biệt so với mảng kinh doanh quần áo Crocodile nói chung. Chẳng hạn, một báo cáo kinh doanh tại Ấn Độ năm 2003 đã mô tả Cartelo là thương hiệu thời trang cao cấp hướng tới nhóm khách hàng thượng lưu sành điệu, với các sản phẩm được sản xuất từ những loại vải đạt chuẩn quốc tế.2

Trung Quốc được xem là một trong những thị trường nước ngoài quan trọng bậc nhất của CARTELO.

Thương hiệu này chính thức bước vào thị trường Trung Quốc đại lục năm 1993. Các nguồn tin đương thời cho biết một công ty có trụ sở tại Thượng Hải mang tên Shanghai Eastern Crocodile Apparels Co., Ltd. đã được thành lập để phục vụ hoạt động kinh doanh này. Một phán quyết của Tòa án Tối cao Singapore cũng ghi nhận rằng một công ty liên kết của Singapore Crocodile là Cartelo Singapore Pte Ltd đã thành lập một công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn tại Thượng Hải vào năm 1994.

Sau đó, CARTELO đã xây dựng được mạng lưới bán lẻ rộng khắp tại Trung Quốc. Tài liệu của Superbrands ghi nhận thương hiệu có hơn 1.000 cửa hàng độc quyền và boutique tại quốc gia này, trong khi một số nguồn dữ liệu lịch sử khác đưa ra con số thậm chí còn lớn hơn tùy thuộc vào thời điểm và cách định nghĩa điểm bán.

Tại Trung Quốc, thương hiệu được biết đến rộng rãi dưới tên gọi:

卡帝乐鳄鱼

Tên gọi này có thể hiểu nôm na là “Cá sấu Cartelo”.

Một trong những khía cạnh đáng chú ý nhất trong lịch sử CARTELO là mối quan hệ với các thương hiệu thời trang khác cũng sử dụng logo cá sấu, điển hình là Lacoste.

Logo cá sấu của CARTELO đã xuất hiện trước khi Lacoste mở rộng sang nhiều thị trường châu Á. Theo các báo cáo đương thời, CARTELO đã đăng ký bảo hộ hình tượng cá sấu cùng phần chữ viết tiếng Anh tại Singapore vào năm 1951.3

Khi Lacoste tiến vào châu Á, hai công ty đã vướng vào các tranh chấp nhãn hiệu. Vấn đề này đặc biệt gay gắt tại thị trường Trung Quốc, nơi cả hai bên đều nỗ lực bảo vệ bản sắc cá sấu riêng của mình.

Theo các tuyên bố được tờ China Daily dẫn lại, hai thương hiệu đã đạt được thỏa thuận chung vào năm 1983 liên quan đến nhãn hiệu cá sấu của mỗi bên. Ông Tan Hian Tsin từng phát biểu rằng có thể phân biệt cá sấu CARTELO và cá sấu Lacoste dựa trên hướng quay của con vật và các đặc điểm nhận diện thương hiệu khác.4

Tuy nhiên, tranh chấp lại bùng phát khi cả hai thương hiệu cùng đẩy mạnh mở rộng tại Trung Quốc trong thập niên 1990 và đầu những năm 2000. Một thủ tục sở hữu trí tuệ sau này tại Philippines cũng ghi nhận đơn đăng ký nhãn hiệu CARTELO AND CROCODILE DEVICE do Crocodile International nộp, dù đơn này đã tự nguyện rút lại vào năm 2009.

Xuyên suốt lịch sử, bản sắc của CARTELO được xây dựng dựa trên các yếu tố cốt lõi sau:

Biểu tượng cá sấu

Hình ảnh cá sấu là yếu tố thị giác định danh của thương hiệu. Nó tạo nên sự nhận diện rõ ràng cho CARTELO và luôn xuất hiện nổi bật trên logo truyền thống cũng như các sản phẩm may mặc.

Thời trang thường ngày

CARTELO vốn gắn liền với trang phục thường ngày và đồ nam, thay vì theo đuổi phân khúc thời trang cao cấp (haute couture). Hệ sinh thái sản phẩm của hãng bao gồm áo sơ mi, áo phông, quần dài, áo khoác và các loại trang phục mặc hàng ngày khác.

Tính quốc tế trong khu vực châu Á

Dù có nguồn gốc lịch sử từ Singapore, quá trình phát triển của CARTELO lại gắn bó mật thiết với thị trường châu Á rộng lớn hơn. Đặc biệt, vai trò của thị trường Trung Quốc càng trở nên quan trọng kể từ khi thương hiệu thâm nhập vào năm 1993.

Định vị cao cấp dễ tiếp cận

Tùy thuộc vào từng quốc gia và giai đoạn cụ thể mà CARTELO có những chiến lược định vị khác nhau. Tại một số thị trường, hãng đóng vai trò là thương hiệu thời trang thường ngày phổ thông, trong khi các báo cáo lịch sử tại Ấn Độ lại nhấn mạnh Cartelo là dòng sản phẩm cao cấp dành riêng cho nhóm khách hàng khá giả và am hiểu thời trang.

Trong lịch sử, danh mục sản phẩm của CARTELO bao gồm:

• Áo sơ mi nam
• Áo polo
• Áo phông
• Quần âu thường ngày
• Quần jeans và các loại quần khác
• Áo khoác và trang phục mặc ngoài
• Áo len và đồ dệt kim
• Trang phục thể thao/dã ngoại
• Túi xách và hành lý
• Ví và các đồ da nhỏ
• Các phụ kiện thời trang khác

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu của thương hiệu cho thấy phạm vi kinh doanh đã vượt ra khỏi lĩnh vực may mặc để bao gồm cả ba lô, túi xách tay, ví tiền, vali, ô dù và nhiều loại phụ kiện khác.

Tài liệu của Superbrands cũng đề cập đến việc thương hiệu sử dụng các loại vải chuyên dụng, bao gồm vải chống tia cực tím, vải “ever-cool” (luôn mát) và vải chống bức xạ.5

Trung Quốc đánh dấu một chương đặc biệt quan trọng trong lịch sử phát triển của CARTELO.

Sau khi thâm nhập thị trường này năm 1993, thương hiệu đã thiết lập một hạ tầng phân phối và bán lẻ đồ sộ. Sự hiện diện của hãng bao gồm:

• Quầy hàng trong trung tâm thương mại
• Cửa hàng độc lập
• Cửa hàng flagship
• Boutique trong các khu mua sắm
• Bán lẻ trực tuyến

Các nguồn tư liệu lịch sử mô tả thương hiệu có hơn 1.000 cửa hàng và boutique tại Trung Quốc, trong khi một số nguồn tin ngành công nghiệp nước này từng ghi nhận con số vượt mốc 2.000 điểm bán ở những giai đoạn đỉnh điểm. Cần lưu ý rằng đây là các số liệu mang tính lịch sử chứ không phải số lượng cửa hàng hiện tại, bởi các nguồn tin tham chiếu những năm khác nhau và áp dụng các tiêu chí đếm điểm bán không đồng nhất.

Hoạt động tại Thượng Hải đóng vai trò then chốt đối với mảng kinh doanh của thương hiệu tại Trung Quốc. Phán quyết của Tòa án Tối cao Singapore đã xác nhận mối quan hệ pháp nhân giữa Cartelo Singapore và công ty con tại Thượng Hải.

CARTELO cũng từng hiện diện tại Ấn Độ thông qua Crocodile Products Private Limited, một liên doanh có sự tham gia của Crocodile International.

Năm 2003, tờ The Economic Times đưa tin về kế hoạch đưa CARTELO vào các phòng trưng bày chọn lọc tại Ấn Độ dưới dạng dòng thời trang cao cấp, nhằm tạo sự khác biệt so với các nhãn hiệu khác của công ty. Vào thời điểm đó, mảng kinh doanh Crocodile rộng hơn được cho là đang vận hành hàng chục phòng trưng bày độc quyền trên khắp lãnh thổ Ấn Độ.

CARTELO cũng có các hoạt động liên quan đến nhãn hiệu tại Philippines. Hồ sơ của Văn phòng Sở hữu Trí tuệ Philippines ghi nhận đơn đăng ký nhãn hiệu “CARTELO AND CROCODILE DEVICE”, được nộp năm 1999 bởi Crocodile International Pte. Ltd., Inc. Đơn này sau đó đã được tự nguyện rút lại, và thủ tục phản đối bị bác bỏ do không còn tính thực tế vào năm 2009.

Đây là bằng chứng cho thấy hoạt động sở hữu trí tuệ trong lịch sử của CARTELO tại thị trường Philippines, tuy nhiên điều này không đủ cơ sở để khẳng định thương hiệu hiện có mạng lưới bán lẻ tại quốc gia này.

Cần phân biệt rõ ràng giữa thương hiệu CARTELO, doanh nghiệp Crocodile International và các công ty pháp lý cụ thể từng mang tên CARTELO.

Ví dụ, pháp nhân CARTELO CROCODILE PTE LTD được thành lập tại Singapore vào ngày 13 tháng 1 năm 1996. Hồ sơ doanh nghiệp Singapore liệt kê ngành nghề kinh doanh chính là bán buôn quần áo người lớn, nhưng pháp nhân này sau đó đã bị gỡ bỏ khỏi sổ đăng ký vào năm 2017.11

Việc này không đồng nghĩa với việc nhãn hiệu CARTELO hay thương hiệu rộng hơn đã chấm dứt tồn tại. Một thương hiệu thời trang và một pháp nhân cụ thể không nhất thiết là cùng một thực thể pháp lý.

Mối quan hệ lịch sử trở nên phức tạp do CARTELO đã vận hành thông qua nhiều pháp nhân, công ty con, đơn vị nhận nhượng quyền và nhà phân phối khác nhau tại từng quốc gia.

Do cùng sử dụng hình ảnh cá sấu, hai thương hiệu này đôi khi bị nhầm lẫn.

Điểm mấu chốt là CARTELO không phải là công ty con hay nhánh rẽ của Lacoste. Các báo cáo lịch sử đều khẳng định đây là hai doanh nghiệp riêng biệt, phát triển độc lập và chỉ va chạm nhau trong các tranh chấp nhãn hiệu về sau.6

Tên thương hiệu thường được trình bày theo kiểu chữ:

CARTELO

Logo thương hiệu thường đi kèm hình tượng cá sấu, và đặc biệt tại thị trường Trung Quốc còn có thêm tên gọi 卡帝乐鳄鱼.

Một số nguồn tin thứ cấp bằng tiếng Trung cho rằng từ CARTELO được ghép từ các thành tố như “car” + “tel” + “unisex”. Tuy nhiên, không nên coi đây là một sự thật lịch sử đã được kiểm chứng, bởi thông tin này chủ yếu xuất hiện trong các bài viết giới thiệu thương hiệu thứ cấp thay vì các tài liệu gốc chính thống.6

CARTELO chiếm một vị trí thú vị trong lịch sử thời trang nhờ việc trở thành thương hiệu may mặc Singapore kiến tạo được tầm ảnh hưởng quốc tế tại châu Á từ nhiều thập kỷ trước, rất lâu trước làn sóng trỗi dậy gần đây của các nhãn hiệu thời trang Đông Nam Á.

Câu chuyện của thương hiệu đặc biệt đáng chú ý ở các khía cạnh:

1. Nguồn gốc Singapore từ năm 1947
2. Việc đăng ký sớm nhãn hiệu cá sấu
3. Sự mở rộng xuyên suốt các thị trường châu Á
4. Bước ngoặt phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc đại lục sau năm 1993
5. Mạng lưới bán lẻ lịch sử quy mô lớn tại Trung Quốc
6. Sự cạnh tranh và tranh chấp nhãn hiệu với các thương hiệu logo cá sấu khác
7. Quá trình chuyển dịch từ thời trang thường ngày truyền thống sang định vị cao cấp tại một số thị trường

Do đó, lịch sử thương hiệu phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ gọi CARTELO là một “nhãn hiệu quần áo Trung Quốc”: gốc rễ lịch sử của thương hiệu nằm ở Singapore, trong khi Trung Quốc đóng vai trò là một trong những thị trường thương mại quan trọng nhất.6

1947 — Doanh nghiệp Crocodile/CARTELO được thành lập tại Singapore.7

1951 — Doanh nghiệp Crocodile Singapore đăng ký bảo hộ hình tượng cá sấu và phần chữ viết tiếng Anh theo các báo cáo đương thời.

1983 — Ghi nhận thỏa thuận lịch sử liên quan đến nhãn hiệu cá sấu của CARTELO/Crocodile và Lacoste.

1993 — CARTELO thâm nhập thị trường Trung Quốc đại lục.8

1994 — Cartelo Singapore thành lập công ty con tại Thượng Hải mang tên Shanghai Eastern Crocodile Apparels Co., Ltd. theo phán quyết của Tòa án Tối cao Singapore.

1996 — Pháp nhân CARTELO CROCODILE PTE LTD được thành lập tại Singapore.11

1998 — CARTELO được công nhận/bảo hộ nhãn hiệu tại Trung Quốc dưới tên gọi “Cartelo Crocodile” theo các báo cáo đương thời.9

1999 — Đơn đăng ký nhãn hiệu CARTELO kèm thiết bị cá sấu được nộp tại Philippines.10

Thập niên 2000 — CARTELO phát triển mạng lưới bán lẻ lớn tại Trung Quốc, với các nguồn tin lịch sử ghi nhận hơn 1.000 điểm bán.

2003 — CARTELO được định vị là dòng thời trang cao cấp tại Ấn Độ, song song với việc tiếp tục mở rộng hoạt động tại Trung Quốc.

2009 — Đơn đăng ký nhãn hiệu tại Philippines được tự nguyện rút lại.

2017 — Pháp nhân CARTELO CROCODILE PTE LTD bị gỡ bỏ khỏi sổ đăng ký doanh nghiệp Singapore.11

1. The founder, Dato’ Dr Tan, and the chairman
2. （CARTELO）卡帝乐鳄鱼官网 _卡帝乐鳄鱼加盟_全球时尚品牌网
3. Notice of Allowance for Cartelo
4. CARTELO CROCODILE PTE LTD (199600312D) – Singapore Company
5. 卡帝乐鳄鱼（CARTELO）：国际知名休闲男装品牌的发展与成就
6. 卡帝乐鳄鱼(CARTELO)标志图片及品牌介绍_标志网
7. （CARTELO）卡帝乐鳄鱼官网 _卡帝乐鳄鱼加盟_全球时尚品牌网
8. CARTELO Trademark of CROCODILE INTERNATIONAL PTE LTD – Registration Number 3230123 – Serial Number 76468224 :: Justia Trademarks
9. CARTELO – Crocodile International Pte Ltd Trademark Registration
10. CARTELO – Crocodile International Pte Ltd Trademark Registration
11. CARTELO CROCODILE PTE LTD (199600312D)