Thương hiệu được mô tả chính thức là đơn vị sản xuất gốm sứ Hasami-yaki từ thị trấn Hasami, chuyển đổi hệ thống phân công lao động truyền thống của vùng thành những “công cụ” gốm sứ thiết thực cho cuộc sống.1

Để thấu hiểu HASAMI, cần nắm rõ bối cảnh của Hasami-yaki (波佐見焼). Hasami là một thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Nagasaki trên đảo Kyushu, Nhật Bản. Hoạt động sản xuất gốm tại đây bắt đầu từ khoảng cuối thế kỷ 16, và nghề làm đồ sứ phát triển mạnh vào đầu thế kỷ 17. Đến thời Edo, Hasami đã trở thành trung tâm sản xuất đồ sứ dân dụng quy mô lớn.13

Khác với nhiều dòng gốm Nhật Bản vốn gắn liền với các vật phẩm nghệ thuật cao cấp hay nghi lễ trà đạo, Hasami xây dựng bản sắc riêng dựa trên đồ dùng bàn ăn thường nhật. Điển hình là loại bát Kurawanka (くらわんか碗) giá rẻ, từng được các gánh hàng rong sử dụng để phục vụ thực khách trên thuyền dọc sông Yodo thời Edo. Việc phân phối rộng rãi loại bát này đã góp phần đưa đồ sứ đến gần hơn với tầng lớp bình dân.1 Lịch sử này ảnh hưởng sâu sắc đến bản sắc hiện đại của HASAMI, thể hiện qua triết lý: gốm sứ không chỉ là vật phẩm để chiêm ngưỡng mà phải là vật dụng đồng hành cùng cuộc sống.

Nguồn gốc truyền thống sản xuất

Ngành gốm Hasami phát triển từ cuối thế kỷ 16 và đầu thế kỷ 17. Ban đầu, các xưởng chủ yếu sản xuất đồ đất nung, sau đó chuyển sang đồ sứ.3 Trong thời Edo, Hasami nổi bật nhờ khả năng sản xuất đồ sứ hiệu quả với giá thành hợp lý, nhờ áp dụng hệ thống phân công lao động chuyên biệt. Thay vì một nghệ nhân đảm nhận toàn bộ quy trình, công việc được chia nhỏ cho nhiều thợ lành nghề phụ trách từng khâu như tạo hình, làm khuôn, tráng men, nung đốt, hoàn thiện và kiểm tra chất lượng. Cấu trúc này giúp nâng cao tay nghề chuyên môn hóa và cho phép sản xuất ở quy mô lớn.1

Chuyển mình từ ngành nghề truyền thống sang thương hiệu hiện đại

Thương hiệu HASAMI hiện đại được xây dựng dựa trên nền tảng di sản sẵn có thay vì tách rời khỏi nó. Đứng sau thương hiệu là công ty Maruhiro Inc., thành lập năm 1957, phát triển từ một cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ thành nhà sản xuất và hoạch định sản phẩm gốm sứ Hasami-yaki.2 Vai trò của Maruhiro khác biệt so với các nhà máy gốm thông thường: họ đóng vai trò nhà sản xuất kiêm hoạch định, điều phối thiết kế và kết nối các chuyên gia trong toàn bộ chuỗi sản xuất phân tán của vùng.2 HASAMI tận dụng hệ sinh thái công nghiệp sẵn có như một lợi thế, kết hợp kỹ năng tích lũy qua nhiều thế hệ với bản sắc đương đại thay vì thay thế phương thức sản xuất truyền thống bằng nhà máy hiện đại.

Khái niệm quan trọng nhất đằng sau HASAMI là xem gốm sứ như những “công cụ”. Thương hiệu không định vị sản phẩm là vật phẩm xa xỉ hay đồ sưu tầm quý hiếm, mà nhấn mạnh vào việc gốm sứ cần được sử dụng thường xuyên, trở nên quen thuộc, phát triển dấu ấn cá nhân qua thời gian và chấp nhận hao mòn tự nhiên trong quá trình sử dụng. Maruhiro hướng tới việc tạo ra những vật dụng được yêu thích như công cụ hữu ích thay vì chỉ mang tính trang trí.1

Sự kết hợp giữa tay nghề thủ công truyền thống, năng lực sản xuất quy mô lớn, thiết kế đương đại và tính tiện dụng hàng ngày chính là bản chất cốt lõi tạo nên sự khác biệt của HASAMI.

HASAMI sở hữu bản sắc thị giác dễ nhận diện. So với các dòng gốm trang trí cầu kỳ của Nhật Bản, sản phẩm của hãng mang cảm giác táo bạo, đơn giản, nhiều màu sắc, hình học, tiện dụng và phảng phất nét hoài cổ. Thiết kế tập trung vào công năng rõ ràng, gần gũi với tư duy thiết kế công nghiệp hơn là gốm nghệ thuật truyền thống.

Đặc trưng tiêu biểu

• Màu sắc nổi bật: HASAMI nổi tiếng với bảng màu bão hòa nhưng trầm ấm. Màu sắc đóng vai trò là yếu tố thị giác chủ đạo thay cho hoa văn trang trí phức tạp.
• Hình khối đơn giản: Sản phẩm thường sử dụng các hình học cơ bản như hình trụ, chữ nhật, bát đĩa tròn và tay cầm tối giản.
• Khả năng xếp chồng: Tính năng xếp chồng được chú trọng nhằm tối ưu hóa việc sử dụng và lưu trữ hàng ngày.
• Tính mô-đun: Các sản phẩm có thể kết hợp linh hoạt với nhau, cho phép người dùng tự xây dựng bộ sưu tập cá nhân thay vì mua trọn bộ bàn ăn cố định.
• Cảm xúc xúc giác: Trải nghiệm cầm nắm bao gồm trọng lượng, kết cấu bề mặt, lớp men và cảm giác khi chạm tay đều được tính toán kỹ lưỡng.

Sản phẩm của HASAMI được định vị là đồ dùng bàn ăn và vật dụng phong cách sống hàng ngày, bao gồm cốc, chén, bát, đĩa, khay, bình rót, hộp đựng, phụ kiện bếp và đồ gia dụng. Trọng tâm không nằm ở việc tạo ra một sản phẩm đơn lẻ nổi bật, mà là xây dựng một hệ thống vật dụng có thể tồn tại hài hòa cùng nhau. Ví dụ, nhiều món đồ có thể chia sẻ cùng tông màu nhưng đảm nhiệm chức năng hoàn toàn khác nhau, phù hợp với những ai yêu thích việc sưu tầm và phối ghép dần theo thời gian.

Màu sắc là một trong những công cụ định vị thương hiệu mạnh mẽ nhất của HASAMI. Trong khi gốm sứ truyền thống Nhật Bản thường thiên về sứ trắng, hoa văn xanh trắng, men ngọc hay màu đất mộc mạc, HASAMI mang đến bảng màu mang tính đồ họa và đương đại hơn. Điều này giúp sản phẩm vừa mang tinh thần Nhật Bản vừa không bị rập khuôn theo lối cũ, dễ dàng hòa nhập vào nhiều không gian nội thất đa dạng như phong cách tối giản Nhật Bản, bếp kiểu Scandinavia, quán cà phê hiện đại hay nhà hàng đương đại.

HASAMI không hoàn toàn là gốm thủ công nghệ nhân, cũng không phải đồ sản xuất hàng loạt vô danh. Hệ thống sản xuất truyền thống của Hasami dựa trên sự chuyên môn hóa, nơi các thợ và cơ sở khác nhau đảm trách từng công đoạn, tạo nên nền tảng kỹ thuật vững chắc và hiệu quả sản xuất cao.13 Quan niệm “thủ công” ở đây không nhất thiết nghĩa là một người làm ra toàn bộ sản phẩm, mà là sự kết hợp giữa tổ chức sản xuất mang tính công nghiệp và tri thức địa phương tích lũy qua nhiều thế hệ. HASAMI khai thác chính xác vùng giao thoa này.

Tính hiện đại của HASAMI không phủ nhận truyền thống, mà ngược lại, bắt nguồn từ việc thấu hiểu thế mạnh lịch sử của vùng Hasami: sản xuất gốm sứ hữu ích cho người bình dân.

Trong khi gốm sứ Nhật Bản thường được quốc tế biết đến qua trà đạo, thẩm mỹ wabi-sabi hay đồ gốm nghệ thuật tinh xảo, HASAMI đại diện cho văn hóa vật dụng thường nhật. Về mặt lịch sử, Hasami trở nên quan trọng nhờ khả năng cung cấp đồ sứ cho đại chúng thông qua phương pháp sản xuất hiệu quả và quy mô lớn.13 HASAMI hiện đại không chỉ đơn thuần làm mới một phong cách thẩm mỹ cũ, mà đang hiện đại hóa chính mục đích xã hội nguyên bản của gốm sứ Hasami.

Thiết kế của HASAMI không phụ thuộc vào các họa tiết trang trí đặc trưng của Nhật Bản, mà bản sắc đến từ phương pháp chế tác, chất liệu, tỷ lệ, tay nghề và lịch sử văn hóa. Nhờ vậy, sản phẩm dễ dàng kết hợp với nội thất Scandinavia, đồ vintage Mỹ hay không gian đương đại Hàn – Nhật mà không tạo cảm giác lệch pha. Thương hiệu nằm ở giao điểm giữa nghề thủ công Nhật Bản, thiết kế sản phẩm đương đại và xây dựng thương hiệu phong cách sống.

Đây là sự phân biệt quan trọng nhất khi tìm hiểu về thương hiệu.

HASAMI

• Công ty: Maruhiro
• Địa điểm: Hasami, Nagasaki
• Trọng tâm: Gốm sứ nhiều màu sắc dùng hàng ngày
• Triết lý: Gốm sứ như công cụ thiết thực
• Đặc trưng thị giác: Vui tươi, rực rỡ, hoài cổ, tiện dụng1

HASAMI PORCELAIN

• Tập đoàn: Saikai Group
• Ra mắt: 2010
• Nhà thiết kế: Takuhiro Shinomoto
• Cơ sở thiết kế: Los Angeles / Venice Beach
• Sản xuất: Hasami, Nhật Bản
• Trọng tâm: Đồ dùng bàn ăn tối giản dạng mô-đun
• Đặc trưng thị giác: Mộc mạc, kiến trúc, tiết chế, giàu cảm xúc xúc giác4

Thiết kế của HASAMI PORCELAIN do Takuhiro Shinomoto phát triển, kết nối nền sản xuất Nhật Bản với tư duy thiết kế Mỹ đương đại, dựa trên hệ thống hình trụ mô-đun, khả năng xếp chồng và đa chức năng.4 Do đó, nếu bắt gặp bộ sưu tập bàn ăn hình trụ tối giản màu nâu, đen hoặc xám được gọi chung là “HASAMI”, rất có thể đó thực chất là HASAMI PORCELAIN.

Do thường bị nhầm lẫn với HASAMI, HASAMI PORCELAIN cần được giải thích riêng với bốn khái niệm cốt lõi:

Xúc giác

Chất liệu và kết cấu bề mặt được thiết kế để mang lại cảm giác tự nhiên, thoải mái khi cầm nắm.4

Sự đơn giản

Hình khối được xây dựng từ các mối quan hệ hình học cơ bản, đặc biệt là đường thẳng và hình tròn.4

Tính tiện dụng

Vật dụng được thiết kế đa năng; ví dụ, nắp đậy có thể dùng làm khay hoặc đĩa, và các chi tiết đều có thể xếp chồng gọn gàng.4

Tính độc bản

Do sản xuất qua hệ thống truyền thống và chịu ảnh hưởng bởi biến thiên tự nhiên của nguyên liệu và quá trình nung, mỗi sản phẩm có thể có sự khác biệt tinh tế về màu sắc và kết cấu.4

Bộ sưu tập đặc trưng của thương hiệu sử dụng chất liệu bán sứ (semi-porcelain), kết hợp đặc tính của cả đồ sứ và đồ đất nung.4

Bản sắc cạnh tranh của HASAMI có thể tóm tắt qua năm yếu tố:

1. Chuyển hóa di sản vùng miền thành thiết kế đương đại: Không sao chép nguyên bản Hasami-yaki truyền thống mà diễn giải văn hóa sản xuất thành sản phẩm phù hợp với nhu cầu hiện tại.
2. Nâng tầm “sự thường nhật”: Sản phẩm được thiết kế để trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày thay vì nằm yên trong tủ kính.
3. Kết hợp thủ công và khả năng mở rộng quy mô: Mạng lưới sản xuất Hasami cho phép duy trì kỹ năng chuyên biệt đồng thời sản xuất đồ dùng bàn ăn hiệu quả.
4. Màu sắc như một hệ thống thiết kế: Nhận diện thương hiệu được xây dựng qua màu sắc, hình dáng và tỷ lệ thay vì dựa vào hoa văn trang trí.
5. Mang bản sắc văn hóa Nhật mà không rập khuôn thị giác: Thương hiệu không cần dựa vào hoa anh đào, chữ kanji hay núi Phú Sĩ để thể hiện chất Nhật; chính văn hóa sản xuất mới là câu chuyện cốt lõi.

Trên thị trường thiết kế, HASAMI nằm ở khoảng giữa gốm sứ truyền thống Nhật Bản, nghề thủ công công nghiệp, thiết kế sản phẩm đương đại và thương hiệu phong cách sống. Sản phẩm ít mang tính “xa xỉ thủ công” hơn so với gốm studio cao cấp, nhưng cũng khác biệt rõ rệt so với đồ bàn ăn đại trà. Điểm mạnh của hãng nằm ở việc tạo ra những vật dụng thường nhật được thiết kế chỉn chu, mang đậm dấu ấn địa phương và di sản sản xuất.

Nếu nhân cách hóa, HASAMI sẽ mang những đặc điểm: thiết thực (quan tâm đến cách sử dụng thực tế), tự tin (không cần trang trí thừa), vui tươi (thể hiện qua màu sắc), hoài cổ (kết nối với đồ gia dụng Nhật Bản giữa thế kỷ 20), khiêm tốn (không tạo cảm giác quý hiếm), chú trọng thiết kế (cân nhắc kỹ lưỡng về tỷ lệ, màu sắc, công năng) và bền bỉ (nhấn mạnh việc sử dụng lâu dài).

HASAMI thu hút những ai xem đồ dùng bàn ăn là một phần của thiết kế nội thất. Màu sắc, đường nét, kết cấu, trọng lượng, cách xếp chồng và mối tương quan giữa các vật dụng đều góp phần tạo nên không khí của căn phòng và trải nghiệm ẩm thực. Điều này khiến HASAMI đặc biệt phù hợp với các quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng concept và không gian sống chú trọng thẩm mỹ đương đại.

HASAMI là thương hiệu gốm sứ Nhật Bản có nguồn gốc từ thị trấn Hasami, tỉnh Nagasaki, do Maruhiro Inc. điều hành. Thương hiệu sản xuất đồ dùng bàn ăn đương đại dựa trên truyền thống gốm Hasami-yaki kéo dài khoảng 400 năm. Thay vì xem gốm sứ chủ yếu là vật phẩm trang trí hay sưu tầm, HASAMI nhấn mạnh vào các sản phẩm thiết thực, bền bỉ và có bản sắc thẩm mỹ riêng dành cho sinh hoạt hàng ngày. Bản sắc thương hiệu là sự kết hợp giữa hệ thống sản xuất chuyên môn hóa truyền thống của Hasami và thiết kế sản phẩm đương đại, thể hiện qua hình khối đơn giản, màu sắc nổi bật và tính tiện dụng cao.13

1. HASAMI | Maruhiro Inc. | a brand of Hasamiyaki pottery
2. ブランド紹介｜波佐見焼のマルヒロオンラインショップ
3. 波佐見焼の歴史 | 波佐見焼振興会
4. ABOUT | HASAMI PORCELAIN