Wakodo (和光堂, WAKODO) là thương hiệu Nhật Bản chuyên về sữa bột công thức, thực phẩm ăn dặm, thức ăn cho trẻ cai sữa và các sản phẩm chăm sóc bé. Đây là một trong những thương hiệu dành cho trẻ em lâu đời nhất tại Nhật Bản với lịch sử bắt nguồn từ năm 1906, hiện đang thuộc quyền sở hữu và vận hành bởi Asahi Group Foods, Ltd., thành viên của tập đoàn Asahi Group.1 Lịch sử hình thành của Wakodo gắn liền với quá trình phát triển của ngành nhi khoa, dinh dưỡng nhi và y tế trẻ em tại Nhật Bản hiện đại. Mục tiêu ban đầu của thương hiệu không chỉ mang tính thương mại mà xuất phát từ mong muốn của người sáng lập – bác sĩ nhi khoa Giáo sư Tsukasa Hirota – nhằm giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do suy dinh dưỡng, bệnh tật và điều kiện chăm sóc thiếu thốn.2 ## Tổng quan | Hạng mục | Thông tin | | — | — | | Thương hiệu | WAKODO / 和光堂 | | Quốc gia khởi nguồn | Nhật Bản | | Năm thành lập | 1906 | | Tổ chức tiền thân | Hiệu thuốc Wakodo | | Người sáng lập | GS. Tsukasa Hirota | | Lĩnh vực hoạt động | Dinh dưỡng nhi, thực phẩm cho bé, chăm sóc bé | | Chủ sở hữu hiện tại | Asahi Group Foods, Ltd. | | Tập đoàn mẹ | Asahi Group Holdings | | Sản phẩm chủ lực | Sữa bột công thức, thực phẩm ăn dặm, thức ăn cai sữa, chăm sóc da cho bé | | Ý nghĩa lịch sử | Đơn vị tiên phong trong lĩnh vực dinh dưỡng nhi tại Nhật Bản | | Thị trường trọng điểm | Nhật Bản và các thị trường châu Á khác | | Định vị hiện tại | Thương hiệu dinh dưỡng và chăm sóc trẻ em | Asahi Group Foods mô tả WAKODO là thương hiệu cung cấp sữa bột công thức, thực phẩm cho bé, sản phẩm chăm sóc da và các mặt hàng liên quan, với trọng tâm là các sản phẩm được thiết kế phù hợp theo từng giai đoạn phát triển và nhu cầu riêng biệt của trẻ.3 ## Nguồn gốc và người sáng lập ### Giáo sư Tsukasa Hirota Câu chuyện về Wakodo bắt đầu từ Tsukasa Hirota, một bác sĩ người Nhật và là một trong những người đặt nền móng cho ngành nhi khoa tại quốc gia này. Vốn được đào tạo về ngoại khoa, nhưng trong thời gian du học y khoa tại Đức vào năm 1885, ông đã nảy sinh mối quan tâm đặc biệt đến trẻ em và quyết định chuyển sang chuyên ngành nhi khoa. Sau khi trở về Nhật Bản, ông góp phần quan trọng trong việc xây dựng nhi khoa thành một chuyên ngành y học độc lập và trở thành giáo sư nhi khoa đầu tiên tại Đại học Đế quốc Tokyo (nay là Đại học Tokyo).3 Bên cạnh đó, Giáo sư Hirota còn có nhiều đóng góp to lớn như: * Xuất bản giáo trình nhi khoa đầu tiên tại Nhật Bản theo ghi nhận của Wakodo; * Góp phần thành lập tổ chức nghiên cứu nhi khoa sớm nhất; * Thúc đẩy y học và giáo dục nhi khoa; * Tham gia các hoạt động phúc lợi xã hội hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Triết lý của ông vượt xa việc chữa trị bệnh tật đơn thuần. Ông tin rằng phòng ngừa bệnh tật và cải thiện dinh dưỡng là yếu tố then chốt cho sự sống còn và phát triển của trẻ.4 Chính triết lý này sau đó đã trở thành nền tảng cốt lõi cho sự ra đời của Wakodo. ## Thành lập năm 1906 Năm 1906, Giáo sư Hirota mở Hiệu thuốc Wakodo tại Kanda, Tokyo, đánh dấu điểm khởi đầu chính thức của thương hiệu Wakodo.4 Vào thời điểm đó, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tại Nhật Bản rất cao. Các tài liệu lịch sử của Wakodo ước tính có khoảng 150–160 trẻ tử vong trên mỗi 1.000 ca sinh sống trong giai đoạn hiệu thuốc được thành lập.5 Ban đầu, hiệu thuốc chủ yếu nhập khẩu các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ em, đặc biệt là từ Đức – quốc gia được đánh giá cao về công nghệ dược phẩm và y tế lúc bấy giờ. Tuy nhiên, Wakodo cũng nhanh chóng bắt tay vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm nội địa, dần chuyển dịch từ mô hình kinh doanh hiệu thuốc sang lĩnh vực dinh dưỡng nhi và chăm sóc trẻ em. Một trong những sản phẩm đầu tay là Siccarol, loại phấn rôm mà Wakodo xác nhận là phấn rôm dành cho trẻ em đầu tiên được sản xuất trong nước tại Nhật Bản.6 ## Sữa bột công thức nội địa đầu tiên tại Nhật Bản Cột mốc lịch sử quan trọng tiếp theo diễn ra vào năm 1917 với sự ra đời của Kinomeal. Wakodo khẳng định Kinomeal là loại sữa bột công thức dành cho trẻ em đầu tiên được sản xuất tại Nhật Bản.7 ### Tầm quan trọng của Kinomeal Thời kỳ đó, sữa bột công thức dạng bột như ngày nay chưa hề tồn tại ở Nhật. Sữa bò thường được dùng để thay thế sữa mẹ, nhưng hệ thống bảo quản lạnh và an toàn thực phẩm còn vô cùng hạn chế. Chủ tịch thứ hai của Wakodo, Kyoji Ohga, đặc biệt lo ngại về nguy cơ ngộ độc do sữa bị hư hỏng. Giải pháp của ông là tạo ra một sản phẩm sữa bột có thể bảo quản an toàn hơn và pha chế khi cần thiết. Điều này đã thiết lập nên một đặc trưng căn bản trong hoạt động của Wakodo: > Dinh dưỡng nhi được xem là một vấn đề y tế công cộng, chứ không đơn thuần là một mặt hàng tiêu dùng. Triết lý này tiếp tục ảnh hưởng sâu sắc đến định hướng phát triển của thương hiệu trong nhiều thập kỷ sau đó. ## Thực phẩm ăn dặm nội địa đầu tiên tại Nhật Bản Một dấu ấn lịch sử khác xuất hiện vào năm 1937 khi Wakodo giới thiệu sản phẩm Grismael. Wakodo xác nhận Grismael là thực phẩm ăn dặm đầu tiên được sản xuất tại Nhật Bản.5 Sản phẩm được làm từ gạo chế biến, thiết kế nhằm cung cấp nguồn dinh dưỡng an toàn và vệ sinh cho trẻ bắt đầu giai đoạn ăn dặm. Sự ra đời của Grismael mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tình trạng suy dinh dưỡng và các bệnh đường tiêu hóa ở trẻ em đang là vấn đề nghiêm trọng tại Nhật Bản thời bấy giờ. Công thức sản phẩm dựa một phần trên khuyến nghị của chuyên gia dinh dưỡng nhi Bác sĩ Takayuki Ohta, người ủng hộ việc sử dụng cháo gạo nghiền mịn phù hợp cho trẻ mới tập ăn dặm. Wakodo đã phát triển một sản phẩm tiêu chuẩn hóa giúp việc chuẩn bị bữa ăn trở nên dễ dàng và đảm bảo vệ sinh hơn cho các gia đình.6 Đáng chú ý, tài liệu lịch sử của Wakodo chỉ ra sự khác biệt về động lực phát triển so với thực phẩm ăn dặm thương mại sơ khai tại Mỹ: nếu như yếu tố tiện lợi đóng vai trò chủ đạo tại thị trường Mỹ, thì thực phẩm ăn dặm tại Nhật Bản ra đời chủ yếu xuất phát từ nhu cầu cấp thiết về dinh dưỡng và y tế công cộng.7 ## Mối liên hệ với Hoàng gia Nhật Bản Các tư liệu lịch sử của Wakodo cũng ghi nhận mối liên hệ giữa một số sản phẩm của hãng và Hoàng gia Nhật Bản. Nổi bật nhất, Grismael được cho là đã được Hoàng hậu Kōjun sử dụng trong quá trình nuôi dưỡng Công chúa Takako (sau này là Takako Shimazu).8 Lịch sử doanh nghiệp của Wakodo cũng ghi chép lại nhiều kết nối khác với Hoàng gia, bao gồm các chuyến thăm cơ sở sản xuất và những cuộc thảo luận xoay quanh sản phẩm dinh dưỡng nhi.9 Mặc dù đây là một phần tạo nên danh tiếng và câu chuyện lịch sử của thương hiệu, cần nhìn nhận đây là mối liên hệ mang tính lịch sử chứ không phải sự chứng thực trong bối cảnh hiện đại. ## Hoạt động phúc lợi xã hội Quá trình phát triển ban đầu của Wakodo không chỉ giới hạn ở việc sản xuất hàng hóa. Kyoji Ohga, chủ tịch đầu tiên của công ty, đã tham gia tích cực vào các sáng kiến cải thiện phúc lợi trẻ em. Năm 1927, ông thành lập Hội Ikuei và hỗ trợ nhiều chương trình liên quan đến chăm sóc trẻ, dinh dưỡng và sức khỏe nhi khoa.10 Đến năm 1928, một cơ sở được thành lập tại Osaka đã trở thành trung tâm sức khỏe trẻ em đầu tiên tại Nhật Bản theo ghi nhận của Wakodo. Các hoạt động của trung tâm bao gồm: * Giáo dục chăm sóc trẻ; * Hướng dẫn dinh dưỡng; * Tư vấn sức khỏe; * Hỗ trợ trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Ngoài ra, ông Ohga còn hỗ trợ nhiều bệnh viện và cơ sở chăm sóc trẻ em. Điều này khiến câu chuyện khởi nguồn của Wakodo trở nên khác biệt so với nhiều thương hiệu tiêu dùng thông thường: y học thực hành, phúc lợi xã hội, khoa học dinh dưỡng và phát triển sản phẩm thương mại đã đan xen chặt chẽ ngay từ những ngày đầu. ## Quá trình phát triển qua thế kỷ 20 Wakodo dần mở rộng từ các sản phẩm chăm sóc trẻ cơ bản sang lĩnh vực dinh dưỡng toàn diện hơn. Dưới đây là những cột mốc quan trọng: * 1906 — Thành lập Hiệu thuốc Wakodo tại Tokyo. * 1906 — Ra mắt Siccarol, phấn rôm nội địa đầu tiên tại Nhật. * 1917 — Ra mắt Kinomeal, sữa bột công thức nội địa đầu tiên tại Nhật. * 1937 — Ra mắt Grismael, thực phẩm ăn dặm nội địa đầu tiên tại Nhật. * 1965 — Ra mắt sữa bột thương mại New Lacto. * 1984 — Wakodo ra mắt sản phẩm được Asahi Group Foods mô tả là thực phẩm ăn dặm sấy thăng hoa đầu tiên trên thế giới. * 2000 — Ra mắt dòng sản phẩm HAIHAI và GUNGUN.11 Bước đột phá về công nghệ sấy thăng hoa đặc biệt quan trọng vì nó minh chứng cho quá trình chuyển đổi của Wakodo từ việc chỉ cung cấp dinh dưỡng nhi cơ bản sang ứng dụng công nghệ chế biến thực phẩm tiên tiến vào sản phẩm ăn dặm. ## Chuyển giao sang Asahi Group Foods Cơ cấu doanh nghiệp của Wakodo đã trải qua những thay đổi đáng kể trong thế kỷ 21. Asahi Group Foods được thành lập như một phần của quá trình tái cơ cấu mảng thực phẩm thuộc tập đoàn Asahi. Năm 2016, Asahi Group Foods chính thức đi vào vận hành hợp nhất sau khi tích hợp các chức năng của Amano Jitsugyo, WAKODO và Asahi Food & Healthcare.12 Tiếp đó, vào năm 2017, Công ty TNHH WAKODO được sáp nhập hoàn toàn vào Asahi Group Foods, Ltd. Do vậy, Wakodo ngày nay chủ yếu tồn tại dưới tư cách một thương hiệu thay vì một công ty độc lập như trước kia. Tên gọi Wakodo và danh mục sản phẩm vẫn tiếp tục được duy trì dưới sự quản lý của Asahi Group Foods.12 Trang web chính thức của Wakodo tại Việt Nam cũng xác nhận cựu công ty Wakodo đã chính thức trở thành thương hiệu Wakodo kể từ tháng 7 năm 2017, và là thương hiệu trực thuộc Asahi Group Foods.10 ## Danh mục sản phẩm hiện tại WAKODO hiện đại chủ yếu được biết đến với các sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. ### Sữa bột công thức Đây là một trong những danh mục sản phẩm mang tính lịch sử nhất của thương hiệu, tiếp nối di sản từ Kinomeal năm 1917. Các sản phẩm hiện đại được thiết kế đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng tương ứng với từng giai đoạn phát triển của trẻ. ### Thực phẩm ăn dặm Mảng thực phẩm ăn dặm đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi Wakodo khẳng định vị thế tiên phong trong lĩnh vực này tại Nhật kể từ sản phẩm Grismael năm 1937. Danh mục hiện tại bao gồm các loại thực phẩm được thiết kế theo từng giai đoạn ăn dặm và tập ăn của trẻ nhỏ. ### Thức ăn cai sữa Wakodo cung cấp các sản phẩm hỗ trợ cha mẹ trong việc giới thiệu đa dạng thực phẩm và kết cấu khi trẻ chuyển từ sữa sang thức ăn đặc. ### Chăm sóc da cho bé Danh mục sản phẩm WAKODO đương đại còn bao gồm cả sản phẩm chăm sóc da và vật dụng chăm sóc bé, mở rộng phạm vi thương hiệu vượt ra khỏi lĩnh vực dinh dưỡng thuần túy.11 ## Triết lý thương hiệu Định vị hiện tại của thương hiệu bằng tiếng Anh xoay quanh thông điệp: “Always Loving Quality for Your Baby.” Asahi Group Foods cho biết WAKODO áp dụng triết lý này nhằm tập trung vào chất lượng song song với việc phát triển sản phẩm phù hợp theo từng độ tuổi và mục đích sử dụng cụ thể.12 Triết lý này có thể được hiểu qua ba trụ cột chính: ### 1. Dinh dưỡng nhi Dinh dưỡng luôn là trọng tâm xuyên suốt kể từ những sản phẩm đầu tiên của Wakodo. ### 2. An toàn và chất lượng Câu chuyện lịch sử của Wakodo liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của thực phẩm vệ sinh và đáng tin cậy cho trẻ nhỏ – điều hoàn toàn dễ hiểu khi xét đến điều kiện y tế công cộng tại Nhật Bản vào đầu thế kỷ 20. ### 3. Chuyên môn khoa học Nguồn gốc từ ngành nhi khoa và dinh dưỡng trẻ em đã ảnh hưởng sâu sắc đến bản sắc của thương hiệu. Ở khía cạnh này, di sản của Wakodo khác biệt rõ rệt so với các thương hiệu khởi nguồn thuần túy từ sản xuất thực phẩm: gốc rễ của thương hiệu nằm ở y học nhi khoa và phúc lợi trẻ em. ## Mở rộng quốc tế Mặc dù về bản chất là một thương hiệu Nhật Bản, Asahi Group Foods ngày càng định vị Wakodo như một thương hiệu dinh dưỡng nhi dành cho thị trường châu Á. Tập đoàn cho biết đang đẩy mạnh phân phối sữa bột công thức, thực phẩm ăn dặm và các sản phẩm liên quan mang nhãn hiệu WAKODO ra khắp các thị trường châu Á, dựa trên nền tảng hơn một thế kỷ kinh nghiệm hỗ trợ sự phát triển của trẻ em tại Nhật Bản.13 Wakodo cũng duy trì các kênh thông tin bản địa hóa cho từng thị trường, trong đó có Việt Nam, nơi thương hiệu được giới thiệu là nhãn hàng sữa bột công thức và thực phẩm ăn dặm Nhật Bản với bề dày lịch sử hơn 100 năm.10 ## Điểm khác biệt của Wakodo Xét từ góc độ lịch sử thương hiệu, Wakodo sở hữu nhiều đặc điểm nổi bật: ### Di sản lâu đời Với điểm khởi đầu từ năm 1906, Wakodo có lịch sử ra đời sớm hơn rất nhiều thương hiệu tiêu dùng hiện đại khác tại Nhật trong ngành chăm sóc trẻ em. ### Gắn liền với nền nhi khoa Nhật Bản Người sáng lập, Tsukasa Hirota, là nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong quá trình hình thành và phát triển ngành nhi khoa Nhật Bản.14 ### Tiên phong trong dinh dưỡng nhi Wakodo sở hữu nhiều thành tựu “đầu tiên” tại Nhật Bản, bao gồm: * Phấn rôm nội địa đầu tiên; * Sữa bột công thức nội địa đầu tiên; * Thực phẩm ăn dặm nội địa đầu tiên; * Thực phẩm ăn dặm sấy thăng hoa đầu tiên trên thế giới.15 ### Khởi nguồn từ y tế công cộng Những sản phẩm đầu tay của hãng được phát triển nhằm giải quyết các vấn đề nghiêm trọng về tỷ lệ tử vong ở trẻ, suy dinh dưỡng, an toàn sữa và vệ sinh thực phẩm. ### Tính kế thừa liên tục Bất chấp quá trình chuyển đổi từ một công ty độc lập sang thương hiệu thuộc Asahi Group Foods, tên gọi WAKODO vẫn được giữ nguyên, cho phép thương hiệu bảo tồn trọn vẹn bản sắc lịch sử của mình. ## Phân biệt Wakodo và Asahi Group Foods Cần phân biệt rõ ràng rằng Wakodo và Asahi Group Foods không phải là một. Wakodo = Thương hiệu chuyên về chăm sóc bé và dinh dưỡng nhi. Asahi Group Foods = Công ty thực phẩm Nhật Bản hiện đang sở hữu và vận hành thương hiệu Wakodo. Asahi Group Foods có danh mục sản phẩm rộng lớn hơn rất nhiều, bao gồm cả các nhãn hàng như Amano Foods, EBIOS, MINTIA và nhiều mảng kinh doanh thực phẩm/sức khỏe khác.16 Về mặt cơ cấu doanh nghiệp hiện đại: Asahi Group → Asahi Group Foods → WAKODO ## Dòng thời gian | Năm | Sự kiện | | — | — | | 1885 | Tsukasa Hirota du học y khoa tại Đức và bắt đầu quan tâm đến nhi khoa | | 1888 | Hirota bắt đầu giảng dạy nhi khoa tại Nhật Bản | | 1896 | Hirota góp phần thành lập tổ chức nghiên cứu nhi khoa sơ khai | | 1906 | Hiệu thuốc Wakodo được thành lập tại Kanda, Tokyo | | 1906 | Ra mắt Siccarol | | 1914 | Kyoji Ohga trở thành chủ tịch Wakodo | | 1917 | Ra mắt Kinomeal, sữa bột công thức nội địa đầu tiên tại Nhật | | 1927 | Thành lập Hội Ikuei | | 1928 | Trung tâm sức khỏe trẻ em đầu tiên tại Nhật được thành lập | | 1937 | Ra mắt Grismael, thực phẩm ăn dặm nội địa đầu tiên tại Nhật | | 1965 | Ra mắt sữa bột thương mại New Lacto | | 1984 | Ra mắt thực phẩm ăn dặm sấy thăng hoa đầu tiên trên thế giới | | 2000 | Ra mắt HAIHAI và GUNGUN | | 2015 | Thành lập Asahi Group Foods | | 2016 | Asahi Group Foods bắt đầu vận hành hợp nhất | | 2017 | Công ty TNHH WAKODO sáp nhập vào Asahi Group Foods; Wakodo chính thức trở thành thương hiệu | | Hiện tại | WAKODO tiếp tục là thương hiệu dinh dưỡng và chăm sóc bé thuộc Asahi Group Foods | Các cột mốc lịch sử nêu trên chủ yếu dựa trên lịch sử doanh nghiệp chính thức của Asahi Group Foods và kho lưu trữ lịch sử của chính Wakodo.1718 ## Đánh giá tổng thể Wakodo có thể được xem là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực dinh dưỡng nhi tại Nhật Bản, với lịch sử hình thành gắn liền trực tiếp với sự phát triển của ngành nhi khoa hiện đại nước này. Thay vì khởi đầu như một công ty thực phẩm thông thường, câu chuyện của Wakodo bắt nguồn từ nỗ lực cải thiện sức khỏe trẻ em của Bác sĩ Tsukasa Hirota. Doanh nghiệp sau đó đã lần lượt phát triển thành công phấn rôm, sữa bột công thức và thực phẩm ăn dặm nội địa trong bối cảnh tỷ lệ tử vong và các vấn đề dinh dưỡng ở trẻ em tại Nhật Bản nghiêm trọng hơn rất nhiều so với ngày nay. Do đó, ý nghĩa lịch sử của Wakodo vượt xa danh mục sản phẩm hiện tại. Thương hiệu này đại diện cho một phần lịch sử của y học nhi khoa, dinh dưỡng nhi, an toàn thực phẩm, chăm sóc trẻ em và phúc lợi xã hội tại Nhật Bản. Ngày nay, bản sắc của thương hiệu thiên về định hướng tiêu dùng nhiều hơn: WAKODO là thương hiệu sữa bột công thức, thực phẩm ăn dặm và chăm sóc bé thuộc sở hữu của Asahi Group Foods, tập trung chủ yếu vào thị trường Nhật Bản và đang mở rộng sang các quốc gia châu Á.17 Tóm lại, Wakodo là thương hiệu dinh dưỡng nhi và chăm sóc bé của Nhật Bản, ra đời năm 1906 từ phong trào chăm sóc sức khỏe nhi khoa của Bác sĩ Tsukasa Hirota, nổi tiếng trong lịch sử nhờ vai trò tiên phong sản xuất sữa bột công thức và thực phẩm ăn dặm nội địa tại Nhật, và hiện đang được vận hành bởi Asahi Group Foods.