Kết quả kinh doanh mới nhất được công bố cho năm tài chính kết thúc vào ngày 31 tháng 3 năm 2026 ghi nhận doanh số bán hàng toàn cầu đạt khoảng 1,223 triệu xe, doanh thu thuần hợp nhất đạt ¥4,9182 nghìn tỷ, lợi nhuận hoạt động đạt ¥51,6 tỷ và lợi nhuận ròng thuộc về chủ sở hữu của Mazda đạt ¥35,1 tỷ.3

Tính đến ngày 1 tháng 7 năm 2026, ông Masahiro Moro đảm nhiệm vai trò Giám đốc Đại diện, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành (CEO) của Mazda.4

Lịch sử của Mazda bắt đầu tại Hiroshima vào năm 1920 khi Toyo Cork Kogyo Co., Ltd. được thành lập với ngành nghề kinh doanh ban đầu là sản xuất bần và các sản phẩm từ bần ép.5

Năm 1921, ông Jujiro Matsuda trở thành chủ tịch thứ hai của công ty. Dưới sự dẫn dắt của ông Matsuda, doanh nghiệp dần giảm bớt sự phụ thuộc vào mặt hàng bần để chuyển hướng sang lĩnh vực máy móc và cơ khí. Một vụ hỏa hoạn lớn xảy ra tại nhà máy vào năm 1925 đã phá hủy khoảng 70% trang thiết bị, đẩy công ty vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Thay vì từ bỏ, ông Matsuda đã tận dụng biến cố này như một cơ hội để tái định hướng hoạt động kinh doanh sang sản xuất cơ khí chế tạo.6

Vào năm 1927, công ty đổi tên từ Toyo Cork Kogyo thành Toyo Kogyo Co., Ltd. và lần lượt sản xuất các loại máy công cụ, máy khoan đá, khối chuẩn đo lường cùng nhiều thiết bị công nghiệp khác.7

Nền tảng kỹ thuật cơ khí này đóng vai trò nền tảng đối với bản sắc sau này của Mazda: khác với một số nhà sản xuất ô tô chỉ tập trung vào khâu lắp ráp ngay từ đầu, Mazda xây dựng danh tiếng dựa trên tinh thần thử nghiệm kỹ thuật và sự độc lập về công nghệ.

Cột mốc quan trọng đánh dấu việc Mazda tham gia vào lĩnh vực chế tạo ô tô diễn ra vào năm 1931, khi Toyo Kogyo bắt đầu sản xuất mẫu xe tải ba bánh Mazda-Go.8

Mazda-Go được thiết kế như một phương tiện vận chuyển hàng hóa thực dụng với chi phí hợp lý. Mẫu xe này gặt hái thành công tại thị trường nội địa Nhật Bản đồng thời được xuất khẩu sang nhiều thị trường khác bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ.9

Đây cũng là lần đầu tiên tên gọi Mazda xuất hiện trên một sản phẩm xe của hãng.

Tên gọi này mang ý nghĩa kép:

• Matsuda — họ của nhà sáng lập Jujiro Matsuda.
• Ahura Mazda — vị thần trong tín ngưỡng Ba Tư cổ đại, biểu tượng cho trí tuệ, sự thông thái và hài hòa.

Bản thân hãng xe cũng xác nhận rằng tên gọi Mazda nhằm kết nối giữa tên họ của người sáng lập và khái niệm về thần Ahura Mazda.10

Trong suốt thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai, Toyo Kogyo nhận lệnh sản xuất các thiết bị và linh kiện phục vụ quân đội Nhật Bản.11

Công ty đã vượt qua thảm họa vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima vào tháng 8 năm 1945, mặc dù thành phố này chịu thiệt hại vô cùng nặng nề.

Trụ sở chính và các cơ sở vật chất của Mazda sau đó đã tham gia trực tiếp vào quá trình khôi phục thành phố. Doanh nghiệp này cung cấp không gian làm việc cho các cơ quan chính quyền, tích cực tham gia hoạt động cứu trợ và tái thiết song song với việc nối lại dây chuyền sản xuất.12

Trải nghiệm lịch sử này trở thành một phần không thể thiếu trong bản sắc doanh nghiệp của Mazda. Hãng thường xuyên nhắc đến mối gắn kết với Hiroshima như cội nguồn của “tinh thần thách thức” — khát vọng không ngừng đổi mới sáng tạo ngay cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.13

Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, Mazda tiếp tục duy trì sản xuất các dòng xe thương mại ba bánh nhưng dần mở rộng sang mảng xe bốn bánh.

Một cột mốc đột phá diễn ra vào năm 1960 với sự ra đời của mẫu Mazda R360 Coupe, chiếc xe du lịch bốn bánh đầu tiên do hãng chế tạo. Đây là mẫu xe hai cửa nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ, được thiết kế riêng cho thị trường ô tô đại chúng đang hình thành tại Nhật Bản.14

Thành công của R360 đã khẳng định vị thế của Mazda với tư cách là một nhà sản xuất xe du lịch thực thụ.

Trong thập niên 1960, Mazda liên tục mở rộng dải sản phẩm xe du lịch và bắt đầu tìm kiếm những công nghệ đột phá nhằm tạo ra sự khác biệt so với các đối thủ lớn hơn trong nước như Toyota hay Nissan.

Chính nỗ lực tìm kiếm đó đã mở ra một trong những chương sử rực rỡ nhất trong lịch sử phát triển của hãng.

Động cơ quay Wankel

Bước sang thập niên 1960, Mazda dồn tâm huyết vào việc phát triển động cơ quay Wankel, một dạng động cơ đốt trong có nguyên lý hoạt động hoàn toàn khác biệt so với động cơ piston truyền thống.

Thay vì sử dụng các piston chuyển động tịnh tiến lên xuống trong xi-lanh, động cơ quay vận hành dựa trên một rotor có hình dáng gần giống tam giác xoay tròn bên trong một buồng đốt có biên dạng đặc biệt.

Mazda đã ký kết hợp tác kỹ thuật về công nghệ động cơ quay vào đầu thập niên 1960 và đầu tư nguồn lực khổng lồ để giải quyết các bài toán nan giải về độ bền, khả năng làm kín, khí thải và mức tiêu hao nhiên liệu của loại động cơ này.15

Thành quả của quá trình nghiên cứu miệt mài đó là sự ra đời của mẫu Mazda Cosmo Sport 110S vào năm 1967.

Mazda tự hào khẳng định đây là mẫu xe thể thao thương mại đầu tiên trên thế giới được trang bị động cơ quay hai rotor.16

Công nghệ này nhanh chóng trở thành một trong những đặc điểm nhận diện cốt lõi của thương hiệu Mazda.

Tầm quan trọng của động cơ quay đối với Mazda

Về mặt lý thuyết, động cơ quay sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội:

• Kích thước nhỏ gọn
• Trọng lượng nhẹ
• Vận hành êm ái
• Công suất lớn so với dung tích xi-lanh
• Khả năng đạt vòng tua máy cao

Tuy nhiên, loại động cơ này cũng đặt ra những thách thức kỹ thuật to lớn, đặc biệt là vấn đề tiêu hao nhiên liệu, kiểm soát khí thải và độ bền của phớt chặn đỉnh rotor.

Dẫu vậy, trong khi phần lớn các nhà sản xuất khác chọn cách từ bỏ, Mazda vẫn kiên trì theo đuổi và hoàn thiện công nghệ này.

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 đã phơi bày một điểm yếu chí mạng của động cơ quay: mức tiêu thụ nhiên liệu tương đối cao.

Khi giá nhiên liệu tăng vọt, nhu cầu mua sắm các mẫu xe sử dụng động cơ quay sụt giảm nghiêm trọng, buộc Mazda phải xem xét lại toàn bộ chiến lược sản phẩm.17

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào động cơ quay cho mọi mẫu xe, hãng bắt tay vào phát triển đa dạng các dòng xe sử dụng động cơ piston truyền thống.

Song song với đó, Mazda cũng đẩy mạnh quá trình mở rộng mạng lưới kinh doanh ra thị trường quốc tế.

Một bước ngoặt mang tính lịch sử diễn ra vào năm 1979 khi Ford Motor Company mua lại một lượng cổ phần đáng kể và thiết lập quan hệ đối tác vốn với nhà sản xuất ô tô Nhật Bản.18

Mối quan hệ hợp tác này ngày càng trở nên khăng khít trong suốt hai thập niên 1980 và 1990.

Mazda và Ford đã hợp tác sâu rộng trên nhiều phương diện:

• Nền tảng khung gầm xe
• Động cơ
• Sản xuất chế tạo
• Mạng lưới phân phối
• Phát triển thị trường toàn cầu

Nhờ mối liên minh này, Mazda tiếp cận được nguồn lực quốc tế dồi dào của Ford, trong khi Ford hưởng lợi từ chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm chế tạo xe cỡ nhỏ của Mazda.

Dù vậy, Mazda vẫn giữ vững bản sắc và vị thế của một thương hiệu Nhật Bản độc lập.

Có lẽ mẫu xe có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử hãng chính là Mazda MX-5, còn được biết đến với tên gọi Miata tại thị trường Bắc Mỹ và Roadster tại quê nhà Nhật Bản.

Ra mắt vào năm 1989, MX-5 được thai nghén dựa trên một triết lý đơn giản: tạo ra một mẫu xe roadster dẫn động cầu sau, trọng lượng nhẹ, giá bán vừa túi tiền và đặt trọn vẹn trọng tâm vào niềm vui cầm lái.

Triết lý thiết kế của mẫu xe này nhấn mạnh vào:

• Trọng lượng tối thiểu
• Kết cấu cơ khí đơn giản
• Bố trí động cơ phía trước / dẫn động cầu sau
• Cảm giác đánh lái phản hồi nhạy bén
• Trải nghiệm lái xe mui trần
• Sự gắn kết tối đa giữa người và xe

Sự xuất hiện của MX-5 đã góp phần hồi sinh mạnh mẽ phân khúc xe thể thao mui trần giá bình dân trên toàn cầu.

Mẫu xe này cũng là hiện thân hoàn hảo cho triết lý cốt lõi của Mazda: một chiếc xe không cần sở hữu khối động cơ quá mạnh mẽ vẫn có thể mang lại niềm vui lái xe tuyệt vời nếu nó đủ nhẹ nhàng, cân bằng và lanh lẹ.

Cho đến nay, MX-5 vẫn đang được sản xuất và là một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của thương hiệu. Các tài liệu chính thức mới nhất của Mazda vẫn liệt kê MX-5/Roadster trong dải sản phẩm toàn cầu của hãng.19

Một dấu son chói lọi khác trong lịch sử Mazda diễn ra vào năm 1991, khi mẫu xe đua Mazda 787B xuất sắc giành chức vô địch giải đua sức bền 24 Hours of Le Mans.

Chiến thắng này mang ý nghĩa lịch sử to lớn bởi chiếc 787B được trang bị động cơ quay bốn rotor.

Đây là chiếc xe sử dụng động cơ quay đầu tiên — và cho đến nay vẫn là duy nhất — từng đoạt ngôi vô địch chung cuộc tại giải đấu 24 Hours of Le Mans.

Đồng thời, đây cũng là chiến thắng đầu tiên của một nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tại giải đua danh giá này. Thành tựu của Mazda đã trở thành một trong những minh chứng hùng hồn nhất cho tiềm năng của công nghệ động cơ quay.20

Chiếc xe đua 787B với màu sơn cam-xanh lá đặc trưng từ đó đã trở thành một biểu tượng bất hủ của nền thể thao tốc độ Nhật Bản.

Trong suốt thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, mức độ can thiệp của Ford vào hoạt động của Mazda ngày càng sâu rộng.

Tuy nhiên, về sau Mazda phải đối mặt với nhiều khó khăn nghiêm trọng về cả tài chính lẫn chiến lược.

Ford đã dần thoái vốn khỏi Mazda, đặc biệt là trong giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu. Đến cuối thập niên 2000, Mazda một lần nữa bước vào lộ trình khôi phục quyền tự chủ.

Thực tế này buộc Mazda phải tự phát triển các công nghệ và chiến lược sản xuất riêng biệt để có thể cạnh tranh hiệu quả dù quy mô nhỏ bé hơn rất nhiều so với các gã khổng lồ như Toyota, Volkswagen hay General Motors.

Vào đầu thập niên 2000, Mazda chính thức áp dụng thông điệp thương hiệu “Zoom-Zoom”.

Khẩu hiệu này thể hiện tham vọng của hãng trong việc gắn liền hình ảnh thương hiệu với sự phấn khích của chuyển động và trải nghiệm cầm lái.

Thông điệp này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Mazda nỗ lực tạo dựng sự khác biệt không chỉ dựa trên yếu tố giá cả hay kích thước, mà thông qua sức hấp dẫn về mặt cảm xúc và trải nghiệm vận hành thực tế.

Triết lý này sau đó đã tiến hóa thành những khái niệm chuyên sâu và hoàn thiện hơn, bao gồm:

• Jinba-ittai
• Thiết kế Kodo
• Công nghệ SKYACTIV

Bắt đầu từ khoảng năm 2010, Mazda giới thiệu hệ sinh thái công nghệ mang tên SKYACTIV.

SKYACTIV không chỉ đơn thuần là một loại động cơ hay hộp số riêng lẻ, mà là một giải pháp kỹ thuật toàn diện bao trùm:

• Động cơ
• Hộp số
• Kết cấu thân vỏ
• Khung gầm
• Hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu
• Khí động học

Mục tiêu tối thượng là nâng cao hiệu quả vận hành mà không hề làm suy giảm niềm vui cầm lái.

Chiến lược này mang ý nghĩa sống còn bởi Mazda quá nhỏ để có thể cạnh tranh sòng phẳng dựa trên lợi thế quy mô sản xuất. Thay vào đó, hãng chọn cách khai thác triệt để hiệu suất từ những công nghệ vốn quen thuộc thông qua quá trình tinh chỉnh kỹ thuật ở cấp độ chi tiết.

Song hành cùng SKYACTIV, Mazda trình làng triết lý thiết kế Kodo – Linh hồn của chuyển động (Soul of Motion).

Kodo hướng tới việc thổi hồn vào những khối kim loại tĩnh lặng, khiến chiếc xe trông như thể đang chuyển động ngay cả khi đứng yên.

Ngôn ngữ thiết kế hiện đại của Mazda được định hình bởi:

• Những bề mặt vuốt dài mềm mại
• Tỷ lệ thân xe khỏe khoắn
• Hạn chế tối đa các chi tiết rườm rà
• Nghệ thuật chơi đùa cùng ánh sáng và bóng đổ
• Dáng xe thấp đậm chất thể thao
• Các mảng khối thân vỏ lớn được tạo hình tỉ mỉ

Mẫu CX-5 ra mắt năm 2012 chính là sản phẩm thương mại chủ lực đầu tiên hiện thực hóa trọn vẹn ngôn ngữ thiết kế thế hệ mới và nền tảng công nghệ SKYACTIV. Mẫu xe này gặt hái thành công vang dội trên thị trường quốc tế, góp phần định hình lại chiến lược sản phẩm của Mazda theo hướng tập trung mạnh vào phân khúc SUV và crossover.21

Khi ngành công nghiệp ô tô bước vào kỷ nguyên điện khí hóa, xe tự lái và xe kết nối vạn vật, Mazda lựa chọn con đường tìm kiếm đối tác thay vì tự mình ôm đồm phát triển toàn bộ công nghệ từ con số không.

Theo đó, Mazda đã ký kết liên minh chiến lược về kinh doanh và vốn với Tập đoàn Toyota Motor.

Theo dữ liệu cổ đông được Mazda công bố tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2026, Toyota hiện đang nắm giữ khoảng 5,1% cổ phần của Mazda.22

Hai tập đoàn đã và đang hợp tác chặt chẽ trên nhiều lĩnh vực:

• Công nghệ hybrid
• Xe điện
• Chế tạo sản xuất
• Cơ sở hạ tầng nhà máy
• Các công nghệ ô tô tiên tiến

Một ví dụ điển hình cho sự hợp tác này là mẫu Mazda CX-50 Hybrid, sử dụng hệ truyền động hybrid do Toyota cung cấp.

Hiện tại, nếu đặt lên bàn cân với Toyota, Volkswagen, Hyundai Motor Group hay các đế chế ô tô khác, Mazda vẫn là một nhà sản xuất có quy mô khá khiêm tốn.

Thay vì chạy đua cạnh tranh về sản lượng, Mazda ngày càng chú trọng củng cố giá trị thương hiệu và sự khác biệt hóa.

Tôn chỉ hoạt động hiện tại của hãng là:

“Làm phong phú thêm cuộc sống chuyển động cho những người chúng tôi phục vụ.”

Tầm nhìn đến năm 2030 của Mazda là trở thành một công ty yêu xe, kiến tạo nên những trải nghiệm lay động cảm xúc thông qua “Niềm vui cầm lái”.23

Dải sản phẩm hiện nay của hãng tập trung chủ yếu vào các dòng SUV và crossover, bên cạnh việc duy trì các mẫu xe du lịch và dòng xe thể thao MX-5 trứ danh.

Các mẫu xe chủ lực trong danh mục hiện tại bao gồm:

• Mazda2
• Mazda3
• CX-3
• CX-30
• CX-5
• CX-50
• CX-60
• CX-70
• CX-80
• CX-90
• MX-5
• BT-50
• EZ-6 / Mazda6e
• MX-30

Lưu ý rằng danh mục sản phẩm cụ thể sẽ có sự thay đổi tùy theo từng thị trường quốc gia.24

Cách tiếp cận quá trình điện khí hóa của Mazda có phần khác biệt so với các nhà sản xuất đã tuyên bố chuyển đổi hoàn toàn sang xe thuần điện.

Hãng gọi chiến lược của mình là phương pháp “Đa giải pháp” (Multi-Solution).

Thay vì vội vã khai tử động cơ đốt trong, Mazda dự kiến kết hợp linh hoạt nhiều nền tảng công nghệ:

• Động cơ xăng hiệu suất cao
• Động cơ diesel tại một số thị trường nhất định
• Mild hybrid
• Hybrid thông thường
• Plug-in hybrid
• Xe thuần điện (BEV)
• Ứng dụng công nghệ động cơ quay trong một số trường hợp đặc thù

Mazda gọi giai đoạn chuyển giao hướng tới năm 2030 là “bình minh của kỷ nguyên điện khí hóa”.25

Theo kế hoạch chiến lược 2030, hãng ước tính xe thuần điện có thể chiếm từ 25–40% tổng doanh số toàn cầu vào năm 2030, tùy thuộc vào chính sách của chính phủ, hạ tầng trạm sạc, nhu cầu người tiêu dùng và các biến động thị trường khác.26

Bên cạnh đó, Mazda cũng đang phát triển thế hệ động cơ xăng 4 xi-lanh dung tích 2.5 lít mang tên SKYACTIV-Z. Theo công bố, động cơ này được thiết kế để ghép nối với hệ thống hybrid và dự kiến sẽ trang bị trên thế hệ CX-5 mới vào cuối năm 2027.

Hãng cũng đã hé lộ kế hoạch phát triển một nền tảng khung gầm dành riêng cho xe thuần điện, với một mẫu EV do Mazda tự phát triển dự kiến trình làng vào năm 2027.27

Một trong những điểm thú vị nhất của Mazda trong kỷ nguyên hiện đại là hãng vẫn chưa từ bỏ hoàn toàn động cơ quay.

Mazda đã hồi sinh công nghệ này trên mẫu MX-30 e-Skyactiv R-EV, trong đó động cơ quay đóng vai trò là một máy phát điện trong hệ truyền động plug-in hybrid thay vì truyền lực trực tiếp đến bánh xe.

Cơ chế vận hành này khác biệt hoàn toàn so với cách bố trí trên các đàn anh RX-7 hay RX-8.

Nhờ ưu thế nhỏ gọn, động cơ quay tỏ ra cực kỳ phù hợp khi đóng vai trò máy phát mở rộng tầm hoạt động (range-extender), giúp tối ưu hóa không gian bố trí trong khoang máy.

Lộ trình công nghệ hiện tại của Mazda cũng đề cập đến việc ứng dụng nền tảng kiến thức tích lũy về quá trình cháy để hỗ trợ việc phát triển các ứng dụng động cơ quay trong tương lai cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải khắt khe.28

Một trong những lý do cốt lõi giúp Mazda duy trì được lượng khách hàng trung thành đông đảo bất chấp quy mô khiêm tốn nằm ở việc hãng luôn coi chiếc ô tô là một thực thể giàu cảm xúc chứ không đơn thuần là một cỗ máy di chuyển vô tri.

Có nhiều khái niệm đóng vai trò kim chỉ nam cho thương hiệu:

Jinba-ittai

Jinba-ittai có thể được hiểu nôm na là “người ngựa hợp nhất”.

Khái niệm này mô tả mối liên kết giao hòa lý tưởng giữa người cầm lái và chiếc xe.

Mazda sử dụng triết lý này để hiện thực hóa các mục tiêu:

• Hệ thống đánh lái tự nhiên
• Phản ứng khung gầm dễ đoán
• Các nút điều khiển phản hồi tức thì
• Tầm quan sát thoáng đãng
• Quá trình tăng tốc mượt mà
• Cảm giác đồng điệu tuyệt đối giữa người và xe

Triết lý này được thể hiện rõ nét nhất trên các mẫu xe đề cao trải nghiệm người lái như MX-5 hay Mazda3.

Kỹ thuật tối ưu trọng lượng

Xuyên suốt chiều dài lịch sử, Mazda luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho việc cắt giảm những khối lượng không cần thiết.

Nguyên lý cơ bản rất đơn giản:

Giảm trọng lượng → Giảm công suất yêu cầu → Tăng hiệu suất tiêu hao → Cải thiện khả năng xử lý → Nâng cao hiệu quả phanh → Gia tăng niềm vui cầm lái.

Triết lý này cho phép Mazda theo đuổi hiệu năng vận hành vượt trội mà không cần phải liên tục tăng dung tích xi-lanh hay mã lực động cơ.

Thiết kế lấy con người làm trung tâm

Mazda cũng đặc biệt chú trọng việc thiết kế xe dựa trên cách con người tương tác thực tế với phương tiện.

Điều này được phản ánh qua nỗ lực tối ưu hóa:

• Tư thế ngồi lái
• Vị trí bàn đạp
• Góc đặt vô lăng
• Tầm nhìn bảng đồng hồ
• Thiết kế ghế ngồi
• Động học vận hành của xe
• Giao diện điều khiển

Lịch sử phát triển của Mazda ghi dấu ấn đậm nét bởi vô số công nghệ đi ngược lại xu hướng đám đông.

Dưới đây là những cột mốc đáng chú ý nhất:

Thập niên 1920–1930

• Chuyển đổi từ sản xuất bần sang máy móc công nghiệp
• Phát triển máy công cụ
• Ra mắt xe tải ba bánh Mazda-Go

Thập niên 1960

• Thương mại hóa công nghệ động cơ quay
• Giới thiệu mẫu Cosmo Sport
• Mở rộng sang mảng xe du lịch

Thập niên 1970–1980

• Tiếp tục hoàn thiện động cơ quay
• Mở rộng mạng lưới quốc tế
• Phát triển các dòng xe thể thao trọng lượng nhẹ

Năm 1989

• Trình làng mẫu MX-5

Năm 1991

• Xe đua 787B vô địch giải Le Mans

Thập niên 2000

• Triển khai triết lý thương hiệu “Zoom-Zoom”
• Duy trì phát triển xe trọng lượng nhẹ

Thập niên 2010

• Công nghệ SKYACTIV
• Ngôn ngữ thiết kế Kodo
• Ra mắt CX-5 và chiến lược SUV hiện đại

Thập niên 2020

• Công nghệ hybrid và plug-in hybrid
• Mẫu xe điện MX-30 và phiên bản R-EV
• Các sản phẩm cỡ lớn dựa trên nền tảng dẫn động cầu sau
• Liên minh điện khí hóa
• Phát triển thế hệ xe điện và hybrid tiếp theo

Mazda R360 Coupe

Chiếc xe du lịch bốn bánh đầu tiên của Mazda, ra mắt năm 1960. Đây là một mẫu xe đô thị siêu nhỏ tại Nhật Bản, đánh dấu bước đệm quan trọng đưa Mazda thâm nhập thị trường xe du lịch.29

Mazda Cosmo Sport

Trình làng năm 1967, Cosmo Sport đóng vai trò như một bản demo công nghệ đỉnh cao, phô diễn sức mạnh của động cơ quay.

Mazda RX-7

Một trong những mẫu xe thể thao động cơ quay nổi tiếng nhất thế giới. Thiết kế trọng lượng nhẹ kết hợp cùng khối động cơ quay vòng tua cao đã biến RX-7 thành một biểu tượng hiệu năng thực thụ.

Mazda RX-8

Người kế nhiệm RX-7, nổi bật với sự kết hợp táo bạo giữa động cơ quay và thiết kế 4 cửa với cặp cửa sau mở ngược kiểu “freestyle”.

Mazda MX-5

Có lẽ là mẫu xe hiện đại nổi tiếng nhất của Mazda. MX-5 đã vươn tầm trở thành một trong những chiếc xe thể thao trọng lượng nhẹ phổ biến nhất hành tinh và mãi mãi là linh hồn trong bản sắc vận hành của thương hiệu.

Mazda3

Mẫu xe du lịch cỡ nhỏ được phân phối dưới cả hai biến thể sedan và hatchback. Mazda3 đại diện cho triết lý chủ đạo của hãng: kết hợp thiết kế đậm chất cao cấp với nền tảng kỹ thuật hướng tới người lái.

Mazda CX-5

Ra mắt năm 2012, CX-5 là mẫu xe mang tính bước ngoặt và nhanh chóng trở thành một trong những sản phẩm có doanh số cao nhất toàn cầu của hãng. Trong năm tài chính 2025, doanh số toàn cầu của CX-5 đạt khoảng 346.050 xe.30

Mazda CX-50

Một mẫu crossover có kích thước lớn hơn, thiên về phong cách sống năng động, được phát triển đặc biệt nhắm đến tệp khách hàng tại khu vực Bắc Mỹ.

Mazda CX-60 / CX-70 / CX-80 / CX-90

Bộ tứ này tạo thành gia đình xe cỡ lớn thế hệ mới của Mazda, sử dụng kiến trúc động cơ đặt dọc độc quyền, cung cấp tùy chọn động cơ dung tích lớn và hệ truyền động điện khí hóa tại một số thị trường nhất định.

Nếu Toyota thường được nhớ đến với độ bền bỉ và quy mô khổng lồ, Honda gắn liền với kỹ thuật thực dụng, Subaru là biểu tượng của hệ dẫn động AWD đối xứng và phong cách dã ngoại, còn BMW đại diện cho xe sang thể thao, thì Mazda lại xây dựng bản sắc riêng dựa trên một nền tảng hơi khác biệt:

Niềm vui cầm lái + Thiết kế mỹ thuật + Cá tính kỹ thuật độc bản.

Mazda chưa bao giờ là nhà sản xuất ô tô lớn nhất Nhật Bản, và hãng cũng không hề có tham vọng đó.

Thay vào đó, định vị thương hiệu của họ tập trung vào thông điệp:

“Chúng tôi chế tạo ô tô dành cho những người thực sự yêu xe.”

Chính triết lý này lý giải tại sao Mazda vẫn kiên trì duy trì các sản phẩm như MX-5 ngay cả khi cơn bão SUV và crossover đang càn quét toàn bộ ngành công nghiệp ô tô thế giới.

Tất nhiên, đây chỉ là những nét phác họa tổng quan chứ không phải định nghĩa cứng nhắc, bởi ranh giới giữa các nhà sản xuất ô tô hiện đại ngày càng trở nên mờ nhạt do sự giao thoa về công nghệ.

Mazda đang nắm giữ một vị thế khá độc đáo trên bản đồ ô tô thế giới.

Hãng sở hữu những đặc điểm:

• Gốc gác Nhật Bản
• Quy mô tương đối nhỏ
• Định hướng toàn cầu
• Chú trọng thiết kế
• Lấy kỹ thuật làm nền tảng
• Gắn liền với niềm vui cầm lái
• Tập trung mạnh vào phân khúc SUV
• Đang trong quá trình chuyển đổi điện khí hóa

Quy mô hạn chế có thể trở thành bất lợi khi phải đối đầu với các tập đoàn bán ra hàng triệu xe mỗi năm. Lời giải của Mazda là theo đuổi cái mà họ gọi là Chiến lược Tài sản Tinh gọn (Lean Asset Strategy): tận dụng mạng lưới đối tác, cơ sở sản xuất sẵn có và chia sẻ công nghệ ở những nơi phù hợp, đồng thời tập trung nguồn vốn tự có vào các lĩnh vực then chốt giúp tạo ra giá trị thương hiệu khác biệt.31

Về bản chất, đây chính là câu trả lời của Mazda cho bài toán sinh tồn thời hiện đại:

Làm thế nào để một nhà sản xuất quy mô nhỏ có thể trụ vững trong một ngành công nghiệp bị thống trị bởi các gã khổng lồ?

Câu trả lời ngày càng rõ ràng: không dựa vào quy mô, mà dựa vào sự khác biệt và giá trị thương hiệu. Chính CEO của Mazda cũng đã thẳng thắn thừa nhận sự chuyển dịch này trong chiến lược thương hiệu hiện tại.

Mối quan hệ hợp tác với Toyota đóng vai trò tối quan trọng đối với tương lai của Mazda.

Toyota cung cấp cho Mazda quyền tiếp cận các công nghệ tiên tiến và lợi thế quy mô mà hãng khó lòng tự gây dựng, trong khi Mazda vẫn bảo vệ tuyệt đối triết lý phát triển sản phẩm đặc trưng của mình.

Các ví dụ điển hình bao gồm:

• Công nghệ hybrid của Toyota
• Hợp tác phát triển xe điện
• Chia sẻ năng lực sản xuất
• Sử dụng chung hạ tầng nhà máy
• Phương pháp tiếp cận điện khí hóa chung

Ở chiều ngược lại, Mazda vẫn độc lập phát triển động cơ, công nghệ khung gầm, ngôn ngữ thiết kế và triết lý vận hành của riêng mình.

Điều này tạo nên một thế cân bằng lý tưởng:

Chia sẻ công nghệ ở những nơi cần thiết, giữ trọn chất riêng của Mazda ở những nơi tạo nên sự khác biệt.

Hiện tại, Mazda xác định sứ mệnh của mình là:

“Làm phong phú thêm cuộc sống chuyển động cho những người chúng tôi phục vụ.”

Tầm nhìn đến năm 2030 của hãng là:

“Trở thành một công ty yêu xe, kiến tạo nên những trải nghiệm lay động cảm xúc thông qua ‘Niềm vui cầm lái’.”32

Những tuyên ngôn này đúc kết một triết lý đã chảy xuyên suốt chiều dài lịch sử của Mazda dưới nhiều hình thức khác nhau.

Từ chiếc Mazda-Go sơ khai, đến động cơ quay huyền thoại, đến MX-5 trứ danh, rồi SKYACTIV đột phá, hãng luôn kiên trì tìm cách tạo ra sự khác biệt thông qua những ý tưởng kỹ thuật mà các đối thủ khổng lồ không nhất thiết muốn theo đuổi.

Nếu phải tóm gọn toàn bộ lịch sử của Mazda trong vài đặc điểm cốt lõi, đó sẽ là:

1. Xuất phát điểm vô cùng dị biệt

Mazda khởi nguồn là một nhà máy sản xuất bần, chứ không phải một công ty ô tô.

2. Bản sắc Hiroshima đậm nét

Công ty trưởng thành song hành cùng thành phố Hiroshima và luôn trân trọng lịch sử sinh tồn, tái thiết sau thảm họa Chiến tranh Thế giới thứ hai.

3. Tinh thần thử nghiệm kỹ thuật

Mazda nhiều lần dấn thân vào những công nghệ mà phần lớn các nhà sản xuất khác cho là viển vông hoặc phi thực tế.

4. Động cơ quay

Mazda là nhà sản xuất nổi tiếng nhất thế giới trong việc thương mại hóa đại trà động cơ quay Wankel.

5. Những chiếc xe trọng lượng nhẹ

Hãng luôn ưu tiên cắt giảm trọng lượng thay vì chỉ chăm chăm nhồi nhét thêm mã lực.

6. Sự gắn kết với người lái

Mazda dành sự quan tâm đặc biệt cho mối liên kết giao hòa giữa con người và cỗ máy.

7. Huyền thoại MX-5

MX-5 đã vươn tầm trở thành một trong những mẫu xe thể thao giá bình dân có tầm ảnh hưởng lớn nhất từng được chế tạo.

8. Thiết kế giàu bản sắc

Ngôn ngữ thiết kế Kodo đã mang lại cho Mazda một diện mạo thị giác hiện đại không thể nhầm lẫn.

9. Chiến lược của kẻ tí hon

Không thể đua tranh về sản lượng với Toyota hay Volkswagen, Mazda chọn cách cạnh tranh bằng giá trị thương hiệu và sự chuyên biệt hóa.

10. Cách tiếp cận điện khí hóa linh hoạt

Thay vì khai tử ngay lập tức động cơ đốt trong, Mazda theo đuổi lộ trình kết hợp đa dạng giữa hybrid, xe điện, plug-in hybrid và việc tiếp tục tinh chỉnh công nghệ đốt trong.33

Mazda Motor Corporation là một nhà sản xuất ô tô Nhật Bản được thành lập tại Hiroshima vào năm 1920. Khởi nguồn là công ty Toyo Cork Kogyo chuyên sản xuất các sản phẩm từ bần, doanh nghiệp này dần chuyển sang lĩnh vực máy móc và cuối cùng là ô tô, cho ra đời chiếc xe tải ba bánh mang thương hiệu Mazda đầu tiên vào năm 1931. Hãng trở nên nổi tiếng toàn cầu nhờ công nghệ động cơ quay đột phá, đặc biệt thông qua các mẫu xe như Cosmo Sport và RX-7, đồng thời ghi dấu ấn lịch sử với chiến thắng tại giải đua 24 Hours of Le Mans năm 1991 bằng chiếc xe đua 787B trang bị động cơ quay. Mẫu MX-5 ra đời năm 1989 đã khẳng định vị thế của Mazda trong vai trò nhà sản xuất hàng đầu về xe thể thao trọng lượng nhẹ lấy người lái làm trung tâm; trong khi kỷ nguyên hiện đại được định hình bởi nền tảng kỹ thuật SKYACTIV, ngôn ngữ thiết kế Kodo và chuỗi sản phẩm SUV dòng CX cực kỳ ăn khách. Ngày nay, dù vẫn là một nhà sản xuất ô tô toàn cầu có quy mô khá khiêm tốn, Mazda lại sở hữu bản sắc vô cùng rõ rệt, liên tục nhấn mạnh vào thiết kế, niềm vui cầm lái và cá tính kỹ thuật độc bản, đồng thời bắt tay với các đối tác như Toyota và Changan trong quá trình chuyển đổi sang kỷ nguyên điện khí hóa.34

1920 — Thành lập Toyo Cork Kogyo tại Hiroshima
1921 — Ông Jujiro Matsuda nhậm chức chủ tịch
1927 — Đổi tên công ty thành Toyo Kogyo
1931 — Bắt đầu sản xuất xe tải ba bánh Mazda-Go
1945 — Hiroshima hứng chịu thảm họa bom nguyên tử; Mazda tham gia tái thiết hậu chiến
1960 — Ra mắt mẫu R360 Coupe
1967 — Trình làng Cosmo Sport trang bị động cơ quay hai rotor
1979 — Ford và Mazda thiết lập quan hệ đối tác vốn
1978 — Giới thiệu mẫu RX-7
1989 — Ra mắt mẫu MX-5
1991 — Mazda 787B vô địch giải đua 24 Hours of Le Mans
Thập niên 2000 — Kỷ nguyên thương hiệu “Zoom-Zoom”
2010 — Công bố công nghệ SKYACTIV và chiến lược sản phẩm thế hệ mới
2012 — Ra mắt mẫu CX-5
Thập niên 2010 — Mazda và Toyota thắt chặt quan hệ hợp tác kinh doanh
2020 — Mazda kỷ niệm 100 năm thành lập
Từ 2022 — Mở rộng dải SUV nền tảng lớn và đẩy mạnh chiến lược điện khí hóa
2025 — Công bố Chiến lược Tài sản Tinh gọn và phương pháp điện khí hóa Đa giải pháp
2026 — Tiếp tục chuyển đổi sang hybrid và xe điện song song với việc phát triển công nghệ đốt trong thế hệ mới cùng nền tảng khung gầm EV chuyên dụng.35

1. HISTORY OF MAZDA | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
2. COMPANY OUTLINE | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
3. MAZDA 100TH ANNIVERSARY｜MAZDA VIRTUAL MUSEUM｜100 Years Timeline – Chapter 1｜MAZDA
4. IR FAQ | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
5. LATEST RESULTS HIGHLIGHTS | BUSINESS PERFORMANCE AND FINANCIAL INFORMATION | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
6. EXECUTIVE PROFILES | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
7. HISTORICAL HIGHLIGHTS | HISTORY OF MAZDA | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
8. HISTORY(1920-1979) | HISTORY OF MAZDA | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
9. MAZDA NEWSROOM｜Mazda Marks its 100th Anniversary｜NEWS RELEASES
10. Mazda Sales (Thailand) Co., Ltd. | บริษัท มาสด้า เซลส์ (ประเทศไทย) จำกัด
11. History of Mazda | Mazda Canada
12. CEO MESSAGE | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
13. Mazda History | Heritage, Innovation & Evolution in Singapore
14. C ONTENTSINTRODUCTION01 Corporate Profile02 A
15. STOCK INFORMATION | STOCK AND BOND INFORMATION | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
16. ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
17. MULTI-SOLUTION BRIEFING 2025 | 2030 VISION / MANAGEMENT POLICY UP TO 2030 | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
18. 2030 VISION / MANAGEMENT POLICY UP TO 2030 | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
19. MEDIUM-TERM PLAN & BUSINESS STRATEGY | MANAGEMENT POLICY | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
20. Winning with Brand Value, Not Scale: CEO Moro on The Path Forward for Small Players | MAZDA MIRAI BASE | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
21. Believing in People, Reforming Culture: People As the Drivers of Brand Value | MAZDA MIRAI BASE | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
22. MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
23. HISTORY OF MAZDA MARKS AND SYMBOLS | HISTORY OF MAZDA | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
24. MAZDA NEWSROOM｜EXECUTIVE PROFILES
25. MAZDA NEWSROOM｜Personnel Changes｜NEWS RELEASES
26. MAZDA NEWSROOM｜Executive Personnel Changes｜NEWS RELEASES
27. MAJOR FACILITIES | ABOUT MAZDA | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
28. MAZDA NEWSROOM｜Executive Personnel Lineup｜NEWS RELEASES
29. マツダの歩み | 歴史 | マツダについて | マツダ株式会社 企業サイト
30. INTEGRATED REPORT | IR LIBRARY | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
31. IR LIBRARY | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
32. MAZDA NEWSROOM｜Mazda Unveils MAZDA CX-6e New Battery EV in World Premiere｜NEWS RELEASES
33. SITE MAP | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
34. BACK NUMBERS | IR LIBRARY | INVESTOR RELATIONS | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE
35. SUSTAINABILITY REPORT | SUSTAINABILITY | MAZDA MOTOR CORPORATION GLOBAL WEBSITE