Theo ams OSRAM, nhãn hiệu OSRAM được đăng ký lần đầu vào năm 1906, trong khi bản thân công ty OSRAM được thành lập vào năm 1919 thông qua việc hợp nhất các mảng kinh doanh đèn điện liên quan đến Auergesellschaft, Siemens & Halske và AEG.2

Tên gọi OSRAM thường được hiểu là sự kết hợp giữa hai nguyên tố hóa học gắn liền với công nghệ đèn điện sơ khai:

• OS — osmium
• RAM — wolfram, tên tiếng Đức của nguyên tố tungsten

Cả hai vật liệu này đều có vai trò quan trọng trong lịch sử công nghệ đèn sợi đốt, đặc biệt là trong chế tạo dây tóc bóng đèn. Tên gọi này phản ánh nền tảng công nghệ ban đầu của doanh nghiệp: các nguồn sáng điện hiệu suất cao. Nhãn hiệu đã được đăng ký vào năm 1906, ban đầu gắn liền với các loại đèn sợi đốt và đèn hồ quang.3

OSRAM không xuất hiện một cách ngẫu nhiên mà gắn liền với quá trình phát triển nhanh chóng của ngành chiếu sáng điện tại Đức vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Nhiều công ty đã tham gia nghiên cứu và sản xuất đèn điện, trong đó nổi bật nhất là:

• Deutsche Gasglühlicht-Anstalt / Auergesellschaft
• Siemens & Halske
• AEG — Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft

Các doanh nghiệp này đã phát triển nhiều công nghệ liên quan đến đèn điện, dây tóc, thiết bị điện và sản xuất công nghiệp. Tên gọi OSRAM dần trở thành thương hiệu chung trong giai đoạn này. Đến năm 1919, các mảng kinh doanh đèn của những công ty trên được hợp nhất thành OSRAM GmbH KG. Theo lưu trữ lịch sử của Siemens, ngày thành lập chính thức là 1 tháng 7 năm 1919, trong đó Siemens ban đầu nắm giữ 40% cổ phần.4

Trong thập niên 1920, OSRAM ngày càng khẳng định vị thế là nhà sản xuất chiếu sáng lớn. Một bước tiến đặc biệt quan trọng là sự ra đời của đèn BILUX vào năm 1925. BILUX có ý nghĩa lớn vì chỉ với một bóng đèn ô tô duy nhất, hệ thống có thể cung cấp cả:

• Chế độ chiếu gần (cos)
• Chế độ chiếu xa (pha)

Đây là ví dụ sớm cho thấy OSRAM đã phát triển sản phẩm chiếu sáng dựa trên yêu cầu cụ thể của ngành ô tô và an toàn giao thông đường bộ.5 Mối liên hệ với ngành ô tô sau này trở nên vô cùng quan trọng, khi chiếu sáng ô tô dần trở thành một trong những thế mạnh hàng đầu của OSRAM.

Sự phát triển công nghệ của OSRAM không dừng lại ở đèn sợi đốt truyền thống. Trong thập niên 1930, công ty bắt đầu tham gia vào nhiều lĩnh vực mới bao gồm chiếu sáng đường phố, đèn huỳnh quang, chiếu sáng công nghiệp và các loại đèn chuyên dụng. Điển hình, OSRAM giới thiệu công nghệ huỳnh quang vào năm 1936, đồng thời đèn natri áp suất thấp cũng được ứng dụng nhằm nâng cao hiệu quả chiếu sáng đô thị.

Đến năm 1954, OSRAM ra mắt đèn xenon hồ quang ngắn, mở ra nhiều thị trường quan trọng như chiếu phim, truyền hình, nhiếp ảnh chuyên nghiệp, ánh sáng sân khấu và chiếu sáng cường độ cao. Đây là bước chuyển mình đáng chú ý: OSRAM không còn đơn thuần là nhà sản xuất bóng đèn dân dụng mà đang trở thành công ty chuyên về công nghệ chiếu sáng đặc thù.6

Một cột mốc quan trọng khác đến từ đèn halogen. OSRAM bổ sung công nghệ halogen vào danh mục sản phẩm vào năm 1967. Loại đèn này cho cường độ sáng cao trong kích thước nhỏ gọn, trở nên đặc biệt phổ biến trong các ứng dụng ô tô, máy chiếu, chiếu sáng chuyên nghiệp, nhiếp ảnh và dân dụng. Công nghệ halogen tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong ngành chiếu sáng suốt nhiều thập kỷ trước khi LED dần thay thế các ứng dụng truyền thống.7

Thập niên 1970 đánh dấu giai đoạn then chốt khi OSRAM bắt đầu chuyển sang chiếu sáng dựa trên chất bán dẫn. Theo tài liệu lịch sử của ams OSRAM, LED màu đã xuất hiện trong ứng dụng ô tô khoảng năm 1974, tiếp theo là LED hồng ngoại sơ khai vào năm 1976. Đây là một thay đổi mang tính nền tảng về công nghệ.

Trong khi bóng đèn truyền thống tạo ra ánh sáng bằng cách đốt nóng dây tóc hoặc phóng điện qua khí, LED tạo sáng thông qua vật lý chất bán dẫn. Sự khác biệt này giúp thiết bị chiếu sáng trở nên nhỏ gọn hơn, hiệu suất cao hơn, bền hơn, dễ điều khiển bằng điện tử và tích hợp thuận tiện vào máy móc cũng như hệ thống số.8

Trong thập niên 1980, vấn đề hiệu suất năng lượng ngày càng được chú trọng. OSRAM đã phát triển các sản phẩm huỳnh quang compact, bao gồm dòng DULUX, góp phần đưa giải pháp chiếu sáng tiết kiệm điện vào hộ gia đình và môi trường thương mại.9 Đây là giai đoạn quan trọng trong quá trình chuyển dịch từ bóng đèn sợi đốt truyền thống sang các nguồn sáng hiệu suất cao hơn.

Một trong những cột mốc công nghệ quan trọng nhất của OSRAM diễn ra vào năm 1996, khi công ty phát triển thành công LED chuyển đổi màu trắng. LED trắng mang tính đột phá vì nó giúp LED trở nên khả thi trong phạm vi ứng dụng rộng rãi hơn rất nhiều. Thay vì chỉ đóng vai trò đèn báo hoặc nguồn sáng màu, LED dần trở thành thiết bị chiếu sáng đa năng. Thành tựu này góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi toàn cầu từ đèn sợi đốt sang huỳnh quang/halogen rồi đến LED. OSRAM nhờ đó trở thành một trong những tên tuổi gắn liền với quá trình thương mại hóa và phát triển công nghệ LED hiện đại.10

Trong thập niên 2000, công nghệ LED ngày càng tinh vi. OSRAM đầu tư mạnh vào chip LED, sản xuất chất bán dẫn, LED độ sáng cao, LED ô tô, linh kiện quang học, chiếu sáng chuyên dụng và công nghệ hiển thị. Một cột mốc đáng chú ý là việc giới thiệu công nghệ màng mỏng (thin-film) vào năm 2001, giúp cải thiện đáng kể hiệu suất và độ sáng của chip LED.11 Giai đoạn này đánh dấu sự chuyển mình của OSRAM từ nhà sản xuất đèn truyền thống sang mô hình gần hơn với công ty chất bán dẫn và quang tử học.

Nếu có một lĩnh vực khiến tên tuổi OSRAM trở nên quen thuộc nhất với người tiêu dùng, thì đó chính là chiếu sáng ô tô. OSRAM phát triển sản phẩm cho cả hai phân khúc:

Ứng dụng OEM

Hệ thống chiếu sáng cung cấp cho các nhà sản xuất ô tô để lắp đặt trực tiếp trong quá trình sản xuất xe.

Thị trường hậu mãi

Sản phẩm bán cho người tiêu dùng và xưởng dịch vụ, bao gồm:

• Bóng đèn pha halogen
• Đèn HID/Xenon
• Sản phẩm LED nâng cấp
• Đèn tín hiệu
• Đèn phụ trợ
• Phụ kiện ô tô

Tổ chức phụ trách mảng ô tô của OSRAM cho biết thương hiệu này có hơn 110 năm lịch sử trong lĩnh vực chiếu sáng ô tô và sản phẩm được các nhà sản xuất xe trên toàn cầu sử dụng rộng rãi.12 Lịch sử chiếu sáng ô tô của thương hiệu bắt đầu rất sớm từ đèn BILUX năm 1925, sau đó mở rộng sang halogen, xenon, LED và các công nghệ chiếu sáng thích ứng tiên tiến.13

OSRAM cũng có vai trò quan trọng trong lịch sử chiếu sáng chuyên dụng. Công nghệ của hãng đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như điện ảnh, trường quay truyền hình, ánh sáng sân khấu, máy chiếu, thiết bị y tế, dụng cụ khoa học, máy móc công nghiệp và chiếu sáng đặc thù. Đèn xenon hồ quang ngắn ra đời vào thập niên 1950 có ảnh hưởng đặc biệt lớn đối với các ứng dụng hình ảnh chuyên nghiệp.14

Một trong những vấn đề quan trọng nhất cần nắm rõ về OSRAM hiện nay là quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh OSRAM trong lịch sử từng trở thành công ty niêm yết với tên gọi OSRAM Licht AG. Tuy nhiên, các mảng kinh doanh sau đó đã trải qua nhiều thay đổi lớn. Sự kiện đặc biệt quan trọng là việc tách mảng chiếu sáng phổ thông vào năm 2016, hình thành nên công ty LEDVANCE. LEDVANCE xác nhận công ty này được thành lập năm 2016 thông qua việc tách ra từ mảng chiếu sáng phổ thông của OSRAM.15

Điều này đồng nghĩa với quan niệm cũ cho rằng “OSRAM là một công ty sản xuất mọi loại bóng đèn” không còn chính xác trong bối cảnh công nghiệp hiện đại.

LEDVANCE đã trở thành một công ty chiếu sáng độc lập, kế thừa phần lớn mảng chiếu sáng phổ thông truyền thống của OSRAM và phát triển sản phẩm cho chiếu sáng dân dụng, thương mại, công nghiệp, đèn LED, bộ đèn, chiếu sáng thông minh và chiếu sáng tòa nhà. Tuy nhiên, thương hiệu OSRAM vẫn giữ giá trị rất lớn. Do đó, ams OSRAM cấp phép sử dụng nhãn hiệu OSRAM cho LEDVANCE đối với một số sản phẩm chiếu sáng phổ thông nhất định.

Thỏa thuận hợp tác ban đầu được thiết lập năm 2016 và đã được gia hạn vào năm 2024 kéo dài sang thập kỷ tiếp theo. LEDVANCE tiếp tục là đơn vị được cấp phép quan trọng đối với thương hiệu OSRAM trong mảng đèn chiếu sáng phổ thông.16 Vì vậy, một bóng đèn LED dân dụng mang nhãn hiệu OSRAM ngày nay có thể là sản phẩm do LEDVANCE sản xuất và sử dụng nhãn hiệu OSRAM theo giấy phép, chứ không nhất thiết do ams OSRAM trực tiếp sản xuất. Đây là điểm phân biệt quan trọng khi tìm hiểu về sản phẩm OSRAM.

Một bước ngoặt lớn khác xảy ra khi ams AG, công ty cảm biến và chất bán dẫn của Áo, hoàn tất thương vụ mua lại OSRAM. Giao dịch hoàn tất vào khoảng năm 2020, và tổ chức hợp nhất sau đó mang tên ams OSRAM.17 Công ty mới kết hợp hai lĩnh vực công nghệ bổ trợ cho nhau:

OSRAM: nguồn sáng, LED, công nghệ quang học, chiếu sáng ô tô và quang tử học.

ams: cảm biến, công nghệ bán dẫn và hệ thống cảm biến.

Sự kết hợp này tạo nên một doanh nghiệp tập trung vào giao điểm giữa ánh sáng và cảm biến.

Ngày nay, ams OSRAM tự định vị là tập đoàn dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực Quang tử học Số (Digital Photonics). Công nghệ của tập đoàn bao trùm hai mảng:

Tạo sáng

Bao gồm LED, bộ phát laser, thiết bị bán dẫn quang học, chiếu sáng ô tô và chiếu sáng chuyên dụng.

Phát hiện và cảm biến ánh sáng

Bao gồm cảm biến quang học, IC CMOS, hệ thống cảm biến và công nghệ xử lý hình ảnh.

Tập đoàn cho biết công nghệ của mình phục vụ nhiều thị trường như ô tô và di chuyển, công nghiệp, y tế và sức khỏe, thiết bị di động và đeo tay, điện tử tiêu dùng, điện toán và chiếu sáng.18 Chính vì vậy, câu chuyện hiện đại về OSRAM rộng hơn rất nhiều so với khái niệm bóng đèn truyền thống.

Quang tử học là công nghệ tạo ra, kiểm soát, truyền dẫn và phát hiện ánh sáng. Nói một cách đơn giản, nếu điện tử học sử dụng electron để truyền tải thông tin, thì quang tử học sử dụng ánh sáng. Quang tử học hiện đại được ứng dụng trong cảm biến, chụp ảnh, truyền thông, đo khoảng cách, thị giác máy, giám sát y tế, hệ thống ô tô, thực tế tăng cường và robot.

ams OSRAM mô tả chiến lược của mình là kết hợp công nghệ ánh sáng và cảm biến để ánh sáng không chỉ chiếu sáng mà còn có thể đo lường, truyền dẫn, phát hiện và điều khiển.19 Đây chính là sự tiến hóa hiện đại của thương hiệu OSRAM.

Chiếu sáng ô tô vẫn là một trong những mảng dễ nhận diện nhất của thương hiệu OSRAM. Các công nghệ ô tô hiện đại bao gồm đèn pha LED, đèn pha thích ứng, hệ thống chiếu sáng phía trước thông minh, đèn nội thất ambient, đèn hậu, đèn tín hiệu, chiếu sáng dựa trên laser và hệ thống chiếu sáng số. Hệ thống chiếu sáng trên xe hơi hiện đại ngày càng trở thành hệ thống điều khiển bằng điện tử và phần mềm thay vì chỉ là bóng đèn đơn thuần. Ví dụ, các LED có thể điều khiển riêng lẻ cho phép xe thay đổi phân bố ánh sáng linh hoạt, biến ánh sáng thành một phần của hệ thống an toàn và thông tin trên xe. ams OSRAM cũng đang phát triển công nghệ cho các ứng dụng ô tô mới hơn, bao gồm chiếu sáng nội thất tiên tiến và hệ thống quang học.20

Danh mục công nghệ hiện đại của OSRAM còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác:

Điện tử tiêu dùng

Công nghệ OSRAM/ams OSRAM xuất hiện trong các hệ thống quang học của smartphone và thiết bị đeo.

Y tế

Công nghệ ánh sáng và cảm biến hỗ trợ các ứng dụng như theo dõi sinh hiệu và thiết bị y tế.

Công nghiệp

Cảm biến và bộ phát quang học được dùng trong tự động hóa, thị giác máy, đo lường, robot và kiểm tra công nghiệp.

Thiết bị di động và đeo tay

Linh kiện quang học phục vụ chức năng cảm biến và sinh trắc học.

AR/VR

Công nghệ phát sáng và cảm biến là thành phần quan trọng trong hệ thống thực tế ảo và thực tế tăng cường.

Những lĩnh vực này minh chứng cho sự chuyển dịch từ “công ty chiếu sáng” sang “công ty công nghệ ánh sáng và cảm biến”.21

Một cách hữu ích để thấu hiểu thương hiệu là phân chia lịch sử phát triển theo các thế hệ công nghệ:

Tiến trình công nghệ này thực chất là lịch sử của OSRAM: từ tạo ra ánh sáng → kiểm soát ánh sáng → sử dụng ánh sáng như một phương tiện truyền tải thông tin.22

Trong lịch sử, OSRAM xây dựng uy tín dựa trên các yếu tố: kỹ thuật Đức, độ chính xác kỹ thuật, độ tin cậy, nguồn sáng chất lượng cao, chuyên môn về ô tô, tinh thần đổi mới và sản phẩm chuẩn chuyên nghiệp. ams OSRAM khẳng định thương hiệu OSRAM gắn liền với chất lượng, độ tin cậy và sự đổi mới.23

Đối với nhiều người tiêu dùng, thương hiệu đặc biệt quen thuộc nhờ các sản phẩm bóng đèn và chiếu sáng ô tô. Tuy nhiên, với giới kỹ sư và khách hàng công nghiệp, OSRAM đại diện cho phạm vi rộng hơn nhiều: nguồn sáng bán dẫn, công nghệ quang học, cảm biến và quang tử học.

Vấn đề này cần được nhấn mạnh đặc biệt. Hiện nay, người dùng có thể bắt gặp cả OSRAM / ams OSRAM lẫn sản phẩm mang nhãn hiệu OSRAM do LEDVANCE sản xuất mà không phải từ cùng một công ty. LEDVANCE là công ty chiếu sáng độc lập, tách ra từ mảng chiếu sáng phổ thông của OSRAM năm 2016 và có thỏa thuận cấp phép với ams OSRAM để sử dụng nhãn hiệu OSRAM cho một số sản phẩm chiếu sáng phổ thông nhất định.24

Năm 2024, hai bên thông báo gia hạn hợp tác vượt qua năm 2026 và kéo dài sang thập kỷ tiếp theo, bao gồm đèn chiếu sáng phổ thông và một số bộ đèn nhất định.25 Do đó, khi đánh giá một sản phẩm OSRAM cụ thể, cần xem xét rõ: ai sở hữu nhãn hiệu, ai sản xuất sản phẩm, ai là bên được cấp phép và sản phẩm dành cho thị trường/khu vực nào. Các câu trả lời này không nhất thiết trùng khớp.

Cách đơn giản nhất để hiểu tình hình hiện tại là phân biệt rõ:

Về mặt lịch sử

OSRAM = một công ty chiếu sáng của Đức

Hiện nay

OSRAM = thương hiệu chiếu sáng/quang tử toàn cầu lớn

Công ty công nghệ

ams OSRAM = doanh nghiệp sở hữu thương hiệu OSRAM và phát triển công nghệ ánh sáng, cảm biến tiên tiến

Chiếu sáng phổ thông

LEDVANCE = công ty chiếu sáng độc lập được cấp phép sử dụng thương hiệu OSRAM cho một số sản phẩm chiếu sáng phổ thông nhất định

Việc phân biệt rõ ràng giúp tránh nhầm lẫn khi xem bao bì sản phẩm và thông tin doanh nghiệp của OSRAM hiện đại.

Năm 2026 đánh dấu 120 năm thương hiệu OSRAM. ams OSRAM kỷ niệm chặng đường từ lúc đăng ký nhãn hiệu năm 1906 cho đến vai trò hiện tại trong lĩnh vực Quang tử học Số. Tập đoàn mô tả quá trình tiến hóa này là hành trình từ bóng đèn điện đến các công nghệ chiếu sáng và cảm biến tích hợp cao. Chủ đề của lễ kỷ niệm về bản chất là: “Making the future brighter.” (Kiến tạo tương lai rạng rỡ hơn). Công ty định vị di sản OSRAM không chỉ là chuyên môn chiếu sáng lịch sử mà còn là nền tảng cho các công nghệ tương lai liên quan đến ánh sáng, cảm biến, di chuyển, chăm sóc sức khỏe, robot, AI và thiết bị thông minh.

1906 — Đăng ký nhãn hiệu OSRAM.

1919 — Thành lập công ty đèn OSRAM thông qua hợp nhất các mảng kinh doanh đèn liên quan đến AEG, Siemens & Halske và Auergesellschaft.

1925 — Ra mắt đèn hai dây tóc ô tô BILUX.

1936 — Giới thiệu đèn huỳnh quang.

1954 — Ra mắt công nghệ xenon hồ quang ngắn.

1967 — Công nghệ halogen trở thành phần quan trọng trong danh mục sản phẩm.

Thập niên 1970 — OSRAM mở rộng sang công nghệ LED và bán dẫn hồng ngoại.

Thập niên 1980 — Sản phẩm huỳnh quang tiết kiệm năng lượng ngày càng phổ biến.

1996 — Phát triển LED chuyển đổi trắng, đánh dấu cột mốc LED quan trọng.

2001 — Công nghệ LED màng mỏng nâng cao độ sáng và hiệu suất.

2016 — Tách mảng chiếu sáng phổ thông thành LEDVANCE.

2020/21 — ams mua lại OSRAM, công ty hợp nhất mang tên ams OSRAM.

2024 — ams OSRAM và LEDVANCE gia hạn thỏa thuận cấp phép nhãn hiệu OSRAM.

2026 — OSRAM kỷ niệm 120 năm thương hiệu.

Ý nghĩa của OSRAM vượt xa khái niệm một thương hiệu bóng đèn nổi tiếng. Lịch sử của thương hiệu phản chiếu toàn bộ quá trình phát triển của ánh sáng nhân tạo hiện đại: từ đèn sợi đốt, đèn phóng khí, đèn huỳnh quang, halogen, LED, nguồn sáng bán dẫn, chiếu sáng thông minh, cảm biến quang học cho đến quang tử học số. Nói cách khác, OSRAM đã tiến hóa từ một công ty với sản phẩm cốt lõi là ánh sáng thành một hệ sinh thái công nghệ nơi ánh sáng còn đảm nhiệm chức năng truyền tải thông tin. Đó chính là tư tưởng trung tâm đằng sau ams OSRAM hiện đại.

1. About us | ams OSRAM
2. 120 Years of the OSRAM Brand | ams OSRAM | ams OSRAM
3. FAQ | ams OSRAM
4. OSRAM Automotive | OSRAM Automotive
5. ams OSRAM General Lighting Products Licensing Program | ams OSRAM
6. ams OSRAM and LEDVANCE extend global brand partnership into the next decade | LEDVANCE
7. ams OSRAM is a global leader in innovative light and sensor solutions | ams OSRAM
8. 120 Years of Progress Through Light | ams OSRAM | ams OSRAM
9. OSRAM Homelighting – Grounding Page
10. OSRAM Homelighting – Grounding Page
11. 100 Years of OSRAM Automotive | Lighting Innovation | ams OSRAM
12. ams OSRAM and LEDVANCE extend global brand partnership into the next decade | LEDVANCE
13. LEDVANCE
14. 100 years of OSRAM Automotive | OSRAM Automotive
15. OSRAM Global | Light is OSRAM
16. Automotive Applications | OSRAM Automotive
17. Insist on OSRAM – the No.1 in Automotive Lighting | OSRAM Automotive
18. OSRAM Global | Light is OSRAM
19. 120 Years of the OSRAM Brand | ams OSRAM | 艾迈斯欧司朗 ams OSRAM
20. FAQ | 艾迈斯欧司朗 ams OSRAM
21. ams OSRAM is a global leader in innovative light and sensor solutions | ams OSRAM
22. 120 Jahre OSRAM Marke | ams OSRAM | ams OSRAM
23. ams OSRAM is a global leader in innovative light and sensor solutions | ams OSRAM
24. 100 years of OSRAM Automotive | OSRAM Automotive
25. OSRAM Automotive | OSRAM Automotive