ISSEY MIYAKE là một nhà mốt Nhật Bản do cố nhà thiết kế Issey Miyake (1938–2022) sáng lập. Thương hiệu này được quốc tế công nhận nhờ phương pháp tiếp cận thử nghiệm đối với quần áo, dệt may, công nghệ, kỹ thuật xếp nếp, hình học và mối quan hệ giữa cơ thể con người với chất liệu vải. Thay vì xem thời trang chủ yếu như một hình thức trang trí, Issey Miyake đã tiếp cận trang phục dưới góc độ của thiết kế, kỹ thuật, nghệ thuật và nghiên cứu vật liệu.

Triết lý của thương hiệu gắn liền chặt chẽ với khái niệm “A Piece of Cloth” (Một mảnh vải): bắt đầu từ chất liệu và đặt câu hỏi làm thế nào để biến đổi nó thành trang phục chuyển động tự nhiên cùng cơ thể. Hiện nay, nhà mốt vẫn duy trì triết lý này dưới sự dẫn dắt của giám đốc sáng tạo Satoshi Kondo, người điều hành dòng sản phẩm chính ISSEY MIYAKE kể từ mùa Xuân/Hè 2020. 1

Tổ chức thiết kế mẹ, MIYAKE DESIGN STUDIO, được thành lập vào ngày 11 tháng 4 năm 1970.

Issey Miyake là một trong những nhà thiết kế Nhật Bản có ảnh hưởng lớn nhất vào cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21.

Ông sinh ra tại Hiroshima năm 1938 và theo học ngành thiết kế đồ họa tại Đại học Nghệ thuật Tama. Sau khi tốt nghiệp, ông chuyển đến Paris, nơi ông theo học tại Trường Cao đẳng May đo Công nghiệp Paris (L’École de la Chambre Syndicale de la Couture Parisienne) và làm việc cho các nhà mốt cao cấp (haute couture). Sau đó, ông làm việc tại New York trước khi trở về Nhật Bản.

Thay vì định vị bản thân đơn thuần là một nhà thiết kế thời trang truyền thống, Issey Miyake quan tâm đến câu hỏi rộng lớn hơn:

Làm thế nào để thiết kế trang phục phù hợp với cơ thể con người và cuộc sống hàng ngày?

Câu hỏi này đã trở thành nền tảng cho sự nghiệp của ông. Năm 1970, ông thành lập MIYAKE DESIGN STUDIO, và năm 1971, ông trình làng bộ sưu tập ISSEY MIYAKE đầu tiên ở nước ngoài tại New York. Ông tham gia các tuần lễ thời trang Paris vào năm 1973 và sau đó trở thành một gương mặt quen thuộc tại đây.

Để hiểu về ISSEY MIYAKE, “A Piece of Cloth” có lẽ là khái niệm quan trọng nhất.

Thời trang truyền thống thường bắt đầu từ một mẫu cắt (pattern):
Cơ thể → Mẫu cắt → Trang phục

Issey Miyake thường tiếp cận vấn đề theo cách khác:
Vải → Biến đổi → Cơ thể

Câu hỏi đặt ra là:
Một mảnh vải có thể trở thành gì khi tương tác với cơ thể con người?

Thương hiệu mô tả triết lý thiết kế của mình là khám phá mối quan hệ giữa cơ thể người mặc và chất liệu vải, bao gồm cả khái niệm “ma” (間) của Nhật Bản, có thể hiểu là không gian trống hoặc khoảng hở.

Điều này giúp giải thích tại sao trang phục ISSEY MIYAKE thường mang vẻ đẹp:

• Điêu khắc
• Form dáng oversized (rộng)
• Kiến trúc
• Hình học
• Mềm mại, uyển chuyển
• Ba chiều
• Gần giống một tác phẩm nghệ thuật

Trang phục không nhất thiết được thiết kế để ôm sát đường nét cơ thể truyền thống. Thay vào đó, không gian giữa cơ thể và trang phục trở thành một phần của thiết kế.

Ma (間) là một khái niệm Nhật Bản liên quan đến không gian, khoảng thời gian, sự tạm dừng, hoặc mối quan hệ giữa các sự vật.

Trong bối cảnh của ISSEY MIYAKE, ý tưởng này đặc biệt quan trọng. Thay vì suy nghĩ:

“Tôi sẽ trang trí cho cơ thể như thế nào?”

Cách tiếp cận thiết kế gần gũi hơn với:

“Điều gì xảy ra trong không gian giữa cơ thể và lớp vải?”

Kết quả là những bộ trang phục dường như bay lơ lửng quanh cơ thể. Điều này tạo nên một cách hiểu khác về thời trang. Trang phục không chỉ đơn thuần là bề mặt phủ lên người; nó trở thành một cấu trúc chủ động tương tác với:

• Chuyển động
• Không gian
• Trọng lực
• Ánh sáng
• Thể tích
• Kết cấu
• Cơ thể riêng biệt của người mặc

Đây là một trong những lý do khiến ISSEY MIYAKE thường nằm ở đâu đó giữa thời trang, điêu khắc, kiến trúc và thiết kế công nghiệp.

Một trong những điểm khác biệt quan trọng nhất giữa ISSEY MIYAKE và nhiều nhà mốt truyền thống là tầm quan trọng dành cho nghiên cứu vật liệu. Thương hiệu không chỉ chọn các loại vải có sẵn rồi thiết kế quần áo từ đó. Quy trình sáng tạo thường xuyên bao gồm việc phát triển các loại sợi mới, vải mới, cấu trúc mới và kỹ thuật sản xuất mới.

Đối với ISSEY MIYAKE:
Chất liệu = Thiết kế

Chứ không chỉ đơn thuần là:
Chất liệu = Nguyên liệu để tạo ra thiết kế

Triết lý này đã dẫn đến các thí nghiệm liên quan đến:

• Kỹ thuật xếp nếp (pleating)
• Sợi tổng hợp
• Sợi tự nhiên
• Vật liệu tái chế
• Cấu trúc đan móc
• Cấu trúc dệt
• Xử lý nhiệt
• Sản xuất dệt may điều khiển bằng máy tính
• Gấp nếp
• Xây dựng hình học

Ngôn ngữ thị giác dễ nhận biết nhất gắn liền với ISSEY MIYAKE chắc chắn là kỹ thuật xếp nếp.

Issey Miyake bắt đầu nghiêm túc thử nghiệm với kỹ thuật này vào năm 1988. Kỹ thuật này sau đó trở thành nền tảng cho thương hiệu PLEATS PLEASE ISSEY MIYAKE.

Một đặc điểm chính là trang phục thường được may hoàn chỉnh trước rồi mới đem đi xếp nếp, thay vì chỉ cắt vải đã được xếp nếp sẵn thành trang phục thông thường. Điều này tạo ra những bộ quần áo nhẹ, linh hoạt và có khả năng thích ứng với cơ thể.

Ưu điểm thực tiễn của loại trang phục này bao gồm:

• Nhẹ nhàng
• Dễ dàng gấp gọn khi đóng gói
• Chống nhăn
• Dễ chăm sóc
• Linh hoạt
• Tạo cảm giác di chuyển thoải mái
• Phù hợp với nhiều dáng người

Issey Miyake không quan tâm đến công nghệ chỉ vì sự phô trương kỹ thuật. Ông muốn công nghệ tạo ra trang phục hàng ngày tốt hơn.

PLEATS PLEASE ISSEY MIYAKE

Có thể nói đây là thành viên dễ nhận biết nhất về mặt thương mại trong hệ sinh thái Miyake. Nguồn gốc của nó bắt nguồn từ các trang phục xếp nếp được phát triển vào cuối thập niên 1980 và đầu 1990, và nó trở thành một thương hiệu độc lập với bộ sưu tập Xuân/Hè 1994.

Đặc điểm nhận diện bao gồm: xếp nếp + màu sắc tươi sáng + form dáng đơn giản + chuyển động + tính thực dụng. Các sản phẩm điển hình gồm áo top, váy liền, chân váy, quần, áo khoác, áo tunic, áo coat và phụ kiện. Trang phục được thiết kế xoay quanh nhu cầu sử dụng hàng ngày thay vì sự sang trọng hình thức truyền thống.

A-POC — “A Piece of Cloth”

Dự án bắt đầu vào năm 1998, với sự hợp tác giữa Issey Miyake và Dai Fujiwara. A-POC khám phá cách công nghệ có thể thay đổi quy trình sản xuất quần áo. Thay vì tư duy: vải → cắt miếng → may trang phục, A-POC nghiên cứu cách tạo ra cấu trúc trang phục trực tiếp thông qua công nghệ dệt kim/dệt thoi tiên tiến. Hệ thống sử dụng máy móc công nghiệp lập trình sẵn để biến sợi thành các cấu trúc vải chứa đựng hình dạng và khả năng tạo thành trang phục.

BAO BAO ISSEY MIYAKE

Túi xách BAO BAO được cấu tạo từ các mảnh hình học lặp lại, đặc biệt là các yếu tố tam giác. Điểm thú vị là túi thay đổi hình dạng tùy thuộc vào nội dung bên trong. Khi rỗng, nó phẳng; khi chứa đồ, các tấm hình học di chuyển và tạo thành khối ba chiều. Bộ sưu tập độc lập đầu tiên ra mắt vào Thu/Đông 2010.

HOMME PLISSÉ ISSEY MIYAKE

Ra mắt năm 2013, đây là dòng trang phục nam giới tập trung vào kỹ thuật xếp nếp. Trang phục nhấn mạnh vào chuyển động, sự nhẹ nhàng, tính thực dụng, chống nhăn, khô nhanh và đa năng. Dòng này coi trang phục nam như một hệ thống linh hoạt chứ không phải âu phục truyền thống cứng nhắc.

132 5. ISSEY MIYAKE

Dòng sản phẩm mang tính khái niệm cao, sử dụng cấu trúc gấp hình học có thể biến đổi từ dạng hai chiều phẳng sang trang phục ba chiều. Tên gọi phản ánh mối quan hệ giữa các chiều và hình dạng. Đây là sự kết hợp giữa toán học, hình học, công nghệ dệt may, bền vững và thời trang, lấy cảm hứng từ nghệ thuật gấp giấy origami.

ISSEY MIYAKE không chỉ là một nhãn hiệu thời trang đơn lẻ mà là một phần của hệ sinh thái thiết kế lớn hơn. Danh mục hiện tại bao gồm:

• ISSEY MIYAKE: Dòng thời trang thử nghiệm chính.
• IM MEN: Thương hiệu nam giới khám phá khả năng mới trong cấu trúc và chất liệu.
• PLEATS PLEASE ISSEY MIYAKE: Dòng trang phục xếp nếp hàng ngày.
• HOMME PLISSÉ ISSEY MIYAKE: Trang phục nam xếp nếp.
• A-POC ABLE ISSEY MIYAKE: Sự tiến hóa của khái niệm A-POC, kết hợp trang phục, kỹ thuật và thử nghiệm công nghệ.
• BAO BAO ISSEY MIYAKE: Túi xách và phụ kiện hình học.
• me ISSEY MIYAKE: Trang phục hàng ngày nhẹ, gọn, dễ chăm sóc, nổi tiếng với kỹ thuật xếp nếp co giãn.
• HaaT: Thương hiệu tập trung vào dệt may, kết hợp thủ công Nhật Bản và Ấn Độ.
• GOOD GOODS ISSEY MIYAKE: Phụ kiện và sản phẩm hàng ngày khám phá giá trị sử dụng và ý nghĩa của sản phẩm.

Các dự án liên quan còn bao gồm nước hoa, đồng hồ, kính mắt, giày dép, chiếu sáng, văn phòng phẩm và các cộng tác văn hóa.

Ngoài thời trang, ISSEY MIYAKE nổi tiếng với nước hoa L’Eau d’Issey, ra mắt năm 1992. Cái tên có nghĩa là “Nước của Issey”. Nước là một tài liệu tham khảo khái niệm quan trọng vì Miyake xem nó là vật liệu cơ bản và phổ quát. Triết lý của mùi hương phản ánh triết lý trang phục rộng lớn hơn: đơn giản + chức năng + tính phổ quát + trừu tượng.

Nếu nhìn thấy một bộ sưu tập ISSEY MIYAKE, bạn sẽ thấy các đặc điểm lặp lại sau:

1. Hình học: Vòng tròn, tam giác, vuông, nếp gấp và khối lượng bất thường.
2. Chuyển động: Quần áo được thiết kế để di chuyển cùng người mặc.
3. Không gian: Khoảng cách giữa cơ thể và trang phục là yếu tố thiết kế.
4. Biến đổi: Trang phục có thể thay đổi hình dạng khi gấp, kéo, mặc hoặc di chuyển.
5. Công nghệ: Kỹ thuật sản xuất tiên tiến được coi là công cụ sáng tạo.
6. Tính chức năng: Sự thực dụng không bị coi là thấp kém hơn biểu đạt nghệ thuật.
7. Tính phổ quát: Tìm kiếm trang phục phù hợp với nhiều dáng người, độ tuổi và lối sống.
8. Thử nghiệm vật liệu: Vải có thể là điểm khởi đầu của thiết kế.
9. Thoát khỏi may đo truyền thống: Nhiều trang phục không tuân theo quy tắc áo vest, sơ mi hay váy thông thường.
10. Chủ nghĩa tối giản không “nhàm chán”: Trực quan tối giản nhưng kỹ thuật cực kỳ phức tạp.

Mặc dù thường được mô tả là nhà mốt Nhật Bản, cách tiếp cận của Issey Miyake phức tạp hơn việc chỉ đưa vào các motif Nhật Bản rõ ràng. Ông muốn tạo ra thứ gì đó không đơn thuần là “phương Tây” cũng không đơn thuần là “truyền thống Nhật Bản”. Thương hiệu mô tả trang phục của mình là không bị ràng buộc bởi các quy ước Đông-Tây.

Thay vì hỏi “Hãy làm trang phục trông giống Nhật Bản”, cách tiếp cận gần hơn với: “Những ý tưởng Nhật Bản về không gian, vật liệu, thủ công và công nghệ có thể đóng góp gì cho một hình thức trang phục phổ quát?”

Công việc của Issey Miyake luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nghệ thuật đương đại. Ông từng thiết kế trang phục cho vở ballet The Loss of Small Detail của biên đạo múa William Forsythe cho Đoàn Ballet Frankfurt năm 1991. 2 Ông cũng cộng tác với nghệ sĩ Tadanori Yokoo, người có các tác phẩm đồ họa đầy màu sắc được đưa vào trang phục của Miyake. Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan lưu giữ các tác phẩm của Miyake có chứa thiết kế dệt của Yokoo. 3

Có lẽ đóng góp lớn nhất của Issey Miyake là thay đổi nhận thức về vai trò của nhà thiết kế thời trang. Mô hình studio của ông gần với: Nhà thiết kế + Nhà nghiên cứu dệt may + Kỹ sư + Thợ thủ công + Nghệ sĩ + Nhà sản xuất → Hình thức trang phục mới. Studio mô tả công việc của mình bao gồm phát triển khái niệm thương hiệu, thiết kế, R&D, phát triển công nghệ, cộng tác, triển lãm và hoạt động văn hóa. Nói cách khác, phòng thí nghiệm là một phần của nhà mốt.

Mặc dù công việc của Issey Miyake ra đời trước các cuộc thảo luận chính thống về tính bền vững, nhiều ý tưởng của ông giao thoa tự nhiên với chủ đề này:

• Sử dụng vật liệu hiệu quả
• Thiết kế lâu dài
• Đa chức năng
• Trang phục dễ chăm sóc
• Lưu trữ phẳng hoặc gọn gàng
• Đổi mới dệt may
• Nghiên cứu tái chế/nâng cấp (upcycling)
• Biến rác thải sản xuất thành vật thể mới

Hiện tại, nhà mốt tiếp tục nghiên cứu polyester tái chế, sợi tự nhiên và sợi tổng hợp gốc thực vật. Dự án Paper Log gần đây sử dụng phế liệu giấy xếp nếp nén làm vật liệu cho đồ vật và nội thất.

Issey Miyake qua đời năm 2022, nhưng thương hiệu không chấm dứt cùng ông. Ông đã xây dựng một hệ thống sáng tạo và triết lý thiết kế thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hình ảnh cá nhân. Ngày nay, Satoshi Kondo dẫn dắt dòng chính ISSEY MIYAKE.

Cách tiếp cận của Kondo kết nối mạnh mẽ với triết lý ban đầu của Miyake, tập trung vào cơ thể con người, mối quan hệ giữa cơ thể và vải, thử nghiệm, hình dạng bất ngờ, hành vi vật liệu, không gian, chuyển động và sự mơ hồ. Các bộ sưu tập gần đây, chẳng hạn như Thu/Đông 2026–27 với chủ đề Creating, Allowing, khám phá sự cân bằng giữa việc chủ động thiết kế và cho phép phẩm chất vốn có của vật liệu bộc lộ.

Tính đến năm 2026, ISSEY MIYAKE vẫn là một nhà thiết kế quốc tế hoạt động tích cực với trụ sở tại Nhật Bản và sự hiện diện đáng kể tại các thành phố như Paris, New York và London. Nhà mốt tiếp tục vận hành trên nhiều lĩnh vực từ thời trang đến lối sống/cộng tác. Các dự án gần đây cho thấy công ty mở rộng tư duy thiết kế vượt ra ngoài trang phục, bao gồm cộng tác với kiến trúc sư, nghệ sĩ và các ngành sáng tạo khác.

Tầm quan trọng của ISSEY MIYAKE không chỉ nằm ở việc tạo ra những bộ quần áo lạ mắt. Đóng góp sâu xa hơn là thách thức các giả định về thời trang:

Có thể hình dung các nhãn hiệu chính như những câu trả lời khác nhau cho cùng một câu hỏi: “Trang phục còn có thể là gì nữa?”

• ISSEY MIYAKE → Trang phục như điêu khắc + vải + cơ thể
• PLEATS PLEASE → Trang phục như xếp nếp + thực dụng + chuyển động
• HOMME PLISSÉ → Trang phục nam như xếp nếp + tự do
• A-POC → Trang phục như công nghệ + sản xuất
• 132 5. → Trang phục như hình học + gấp nếp
• BAO BAO → Túi như hình học + biến đổi
• me ISSEY MIYAKE → Trang phục như tiện ích hàng ngày nhẹ nhàng
• HaaT → Trang phục như thủ công dệt + giao lưu văn hóa
• GOOD GOODS → Đối tượng như thiết kế hữu ích + thử nghiệm

Tóm lại, ISSEY MIYAKE là một nhà thiết kế Nhật Bản được Issey Miyake thành lập năm 1970, đã cách mạng hóa thời trang thông qua thử nghiệm dệt may, kỹ thuật xếp nếp, sản xuất công nghệ, hình học và triết lý tập trung vào mối quan hệ giữa vải, không gian và cơ thể con người. Di sản của ông bao gồm PLEATS PLEASE, A-POC, 132 5., HOMME PLISSÉ và BAO BAO, trong khi dòng chính ISSEY MIYAKE tiếp tục tồn tại ngày nay dưới sự dẫn dắt của Satoshi Kondo.

1. ISSEY MIYAKE – ISSEY MIYAKE ONLINE STORE
2. Issey Miyake, ground-breaking Japanese fashion designer and favourite of museum costume institutes, has died, aged 84…
3. The A to Z of Issey Miyake – Metropolis